DiemDam.comĐiềm Đạm
Giữ hoà khí trong nhà

Cách kiềm chế cơn giận với chồng vì việc nhà: hạ nhiệt trước lần nhắc thứ ba

Việc nhà dồn một phía, nhắc mãi không ai làm, tới lần thứ ba thì quát. Cách nhận ra cơn nóng sớm, ba phút đầu ở đâu, nói câu gì và sửa gốc chia việc.

Laundry balcony at dusk, a Vietnamese woman in a maroon blouse resting both hands on the railing beside drying clothes, breathing slowly, seen from behind, warm low light

Muốn không quát chồng vì việc nhà, bạn cần dừng lại ngay ở lần nhắc thứ hai chứ đừng đợi tới lần thứ ba: nhận ra cơn nóng qua cơ thể, rời khỏi chỗ đó vài phút, thở ra chậm cho hạ nhiệt, rồi nói đúng một việc cần làm bằng giọng thường. Chuyện gốc là chia việc thì để dành cho một buổi bàn riêng lúc cả hai đều đã ăn, đã nghỉ, không bàn giữa lúc tay đang ôm chậu quần áo ướt.

Cơn giận vì việc nhà hiếm khi đến từ một cái bát. Nó đến từ cảm giác mình là người duy nhất nhìn thấy việc, nhớ việc và làm việc, ngày này qua ngày khác. Bài này đi theo một buổi tối rất thường, từ lúc cơn bực mới nhen tới lúc hai người ngồi xuống chia lại việc, kèm câu nói mẫu dùng được ngay. Trong nhiều nhà người ôm việc lại là chồng; cứ đổi vai mà đọc, cách làm vẫn vậy.

Một buổi tối bình thường, một chậu quần áo chưa phơi

Chị A đi làm về lúc sáu giờ, đói, lưng mỏi. Mở cửa ra là thấy máy giặt đã giặt xong từ trưa, quần áo vẫn nằm nguyên trong lồng, bốc mùi ẩm. Sáng nay trước khi đi chị đã dặn chồng, người được nghỉ buổi chiều, phơi giúp. Anh đang ngồi xem điện thoại trên ghế. Chị đứng nhìn cái lồng máy giặt, mặt nóng lên, và trong đầu bật ra ngay câu cay nhất: "Anh ở nhà cả chiều mà cái việc cỏn con cũng không làm nổi."

Lúc này cơ thể chị đã đi trước cái đầu. Tim đập nhanh hơn, hàm nghiến lại, tay muốn giật mạnh cửa máy giặt cho anh nghe thấy. Cơn giận to gấp đôi bình thường vì ba thứ cộng lại: đói bụng lúc sáu giờ chiều, một ngày làm việc mệt, và một danh sách dài những lần nhắc trước đó chưa được làm. Cái chậu quần áo chỉ là giọt nước cuối cùng.

Nhiều người thấy rằng câu đầu tiên nói ra trong lúc này quyết định cả buổi tối. Nếu câu đó có chữ "lúc nào cũng", "bao giờ cũng", "cỏn con", người kia sẽ không nghe chuyện quần áo nữa mà chỉ nghe thấy mình bị chê. Họ cãi lại, và hai người sẽ cãi về chuyện ai đúng ai sai chứ không ai đi phơi đồ.

Nhận ra mình sắp quát trước khi câu cay buột ra

Nóng ở mặt và gáy. Đây thường là dấu hiệu sớm nhất. Nếu bạn để ý, nó đến trước cả khi bạn kịp nghĩ ra câu nào để nói.

Đếm sổ trong đầu. Bạn bắt đầu nhẩm "hôm qua cũng thế, tuần trước cũng thế". Khi đầu óc lôi sổ nợ cũ ra là cơn giận đã chuyển từ chuyện hôm nay sang chuyện cả năm.

Làm việc mạnh tay hơn. Đặt cái nồi xuống mạnh, đóng tủ to, kéo ghế ken két. Đó là cơn giận đang tìm đường ra mà mình chưa nói thành lời.

Câu nhắc lần hai đã có gai. Lần một "anh phơi đồ giúp em nhé", lần hai "anh có nghe em nói không đấy". Nếu đã tới lần hai mà giọng có gai thì lần ba gần như chắc chắn thành quát. Đây là chỗ nên dừng.

Muốn tự làm cho xong rồi giận ngầm. Nhiều người chọn cách lẳng lặng làm hết rồi im cả tối. Cách này không ồn nhưng cơn giận vẫn còn nguyên, chỉ dồn sang lần sau to hơn.

Ba phút đầu: rời khỏi cái máy giặt trước đã

Khi đã thấy mặt nóng, bạn chưa cần giải quyết chuyện việc nhà. Việc duy nhất là không nói câu nào trong lúc nhiệt còn cao. Làm theo thứ tự này:

  1. Nói một câu tạm, giọng thường, rồi đi: "Em mệt quá, em ra ban công chút rồi vào nói chuyện." Câu này cho người kia biết bạn không bỏ đi giận dỗi, chỉ đang cần vài phút.
  2. Ra chỗ thoáng, ban công hay sân phơi đều được. Đặt hai tay lên lan can, cảm nhận độ mát hoặc độ thô của nó. Bàn tay có việc để cầm thì đỡ muốn đập cửa.
  3. Hít vào qua mũi, đếm thầm tới bốn, không cố hít căng. Thở ra chậm qua miệng như đang thổi nguội một thìa canh, đếm tới sáu. Làm chừng sáu tới tám lượt. Thấy chóng mặt hay tê tay thì dừng, thở bình thường lại; người có bệnh tim, phổi, hen hay đang mang thai thì chỉ thở chậm nhẹ, đừng cố nín.
  4. Tự nhủ một câu ngắn: "Mình đang đói và mệt, cơn này to hơn chuyện cái chậu." Câu này không bào chữa cho ai, nó chỉ giúp bạn chia cơn giận ra làm hai: phần thuộc về việc nhà và phần thuộc về một ngày dài.
  5. Uống một cốc nước, ăn tạm cái gì đó nếu đói. Nghe có vẻ không liên quan, nhưng cơn cáu lúc bụng rỗng khó phanh hơn hẳn.
  6. Tự so trên thang 0 tới 10 cơn nóng lúc mới vào nhà và bây giờ, chỉ để chính bạn biết nó đã hạ chưa, không phải điểm đánh giá ai. Còn trên sáu thì ở ngoài thêm vài phút.

Ba phút này không phải để nén giận. Bạn vẫn sẽ nói, nói rõ và đủ, chỉ là nói lúc giọng đã về mức bình thường. Nén tới mức im cả tối rồi sáng mai nổ vì cái khăn ướt trên giường mới là cách làm cơn giận to lên.

Nói gì khi quay vào: thay câu cay bằng câu làm được việc

Khi quay vào, chỉ nói về việc trước mắt. Chuyện chia việc lâu dài để dành cho buổi khác. Vài câu mẫu, tuỳ vai mà đổi:

  • Vợ nói với chồng: "Quần áo trong máy từ trưa giờ bị ẩm rồi. Anh phơi giúp em bây giờ được không, em nấu cơm."
  • Khi muốn nói cảm giác mà không buộc tội: "Em về thấy việc còn nguyên thì em hụt hẫng, vì sáng em có dặn rồi."
  • Khi người kia đáp lại gắt: "Em không muốn cãi bây giờ. Mình phơi đồ trước, tối nay hay mai mình nói chuyện chia việc nhé."
  • Chồng nói với vợ khi mình là người quên: "Anh quên thật, anh xin lỗi. Anh đi phơi luôn, lần sau anh đặt hẹn giờ trên điện thoại."
  • Tự nhủ nếu người kia chưa làm ngay: "Việc này không cháy nhà. Mười phút nữa phơi vẫn kịp khô."

Để ý một điều: câu nào có chữ "anh lúc nào cũng" hay "em bao giờ cũng" thì gạch đi. Hai chữ đó biến một lần quên thành một bản án về con người, và người nghe gần như luôn cãi lại cái bản án chứ không làm cái việc.

Làm dở và làm được trong một trận việc nhà

Những cách dưới đây đều rất phổ biến, nhiều người làm theo phản xạ. Cột bên trái là thứ làm cơn nóng to thêm, cột bên phải là thứ thay vào được.

Làm dởLàm được
Nhắc tới lần thứ ba với giọng to dầnDừng ở lần hai, ra ngoài vài phút rồi nhắc lại bằng giọng thường
Lẳng lặng làm hết rồi im lặng cả tốiLàm phần việc gấp, rồi nói rõ mình cần gì cho lần sau
Đóng cửa tủ mạnh, đặt nồi rầm cho người kia biếtNói thành lời: em đang bực, em cần vài phút
Kể lại toàn bộ những lần quên trong nămChỉ nói chuyện hôm nay, chuyện cũ để dành cho buổi bàn chia việc
Nhắn tin trách móc dài khi đang tứcĐợi hạ nhiệt rồi mới nói trực tiếp, tin nhắn lúc tức thường dài gấp ba và cay gấp đôi
Than với con hay với bố mẹ về chồngNói thẳng với người trong cuộc, giữ con ngoài chuyện người lớn

Cũng không cần trút cơn bực lên đồ vật hay "xả" bằng cách hét vào gối. Nhiều người thấy làm vậy xong càng nóng hơn, vì cơ thể vẫn đang ở trạng thái chuẩn bị đánh nhau. Đi bộ một vòng, rửa mặt nước mát hay thở chậm thì hạ được thật.

Sửa gốc: buổi ngồi lại chia việc vào cuối tuần

Khi hai người đã nguôi, thường là tối hôm sau hoặc sáng cuối tuần, hãy hẹn một buổi riêng chừng nửa tiếng chỉ để bàn chuyện việc nhà. Đừng bàn lúc một người vừa đi làm về, lúc đang đói, hay lúc con đang quấy. Một câu mở đầu dễ nghe: "Anh ơi, cuối tuần mình ngồi nửa tiếng chia lại việc nhà nhé, em thấy dạo này em đuối quá."

Trong buổi đó, viết ra mọi việc lặp lại hằng tuần: giặt, phơi, gấp, đi chợ, nấu, rửa bát, đổ rác, đón con, nhớ lịch tiêm, nhớ hoá đơn. Phần "nhớ" thường bị bỏ qua nhưng lại là phần làm người ta mệt nhất. Rồi chia theo việc trọn gói: ai nhận việc phơi đồ thì người đó lo từ lúc máy kêu tới lúc gấp xong, người kia không cần nhắc.

Thoả thuận thêm một điều nhỏ: khi người kia quên, mình nhắc một lần bằng câu ngắn, và người được nhắc trả lời rõ "anh làm lúc mấy giờ". Chỉ vậy thôi đã bớt được rất nhiều lần nhắc lần ba. Sau hai tuần, ngồi lại năm phút xem cách chia có chạy không, chỗ nào thì đổi. Chia việc không phải chuyện chốt một lần là xong.

Khi nào cần người ngoài giúp, và khi cãi nhau không còn là cãi nhau

Nếu cơn giận vì việc nhà lặp lại gần như mỗi tối dù hai người đã cố ngồi lại, nếu bạn thấy mình nổi nóng tới mức đập đồ, hoặc sau mỗi trận cãi bạn mất ngủ, chán ăn nhiều tuần liền, đó là lúc nên gặp chuyên gia tâm lý, một mình hoặc cả hai vợ chồng. Đó không phải dấu hiệu gia đình hỏng, chỉ là cần thêm một người nhìn từ ngoài vào. Nếu muốn có người cùng nhìn lại, bạn có thể hỏi chuyên gia tâm lý trên Tham Vấn.

Có một ranh giới cần nói thẳng. Nếu cãi nhau đã có xô đẩy, đánh, doạ đánh, đập phá đồ để doạ người kia, thì chuyện không còn là việc nhà nữa. An toàn đi trước: rời khỏi chỗ đó, tới nhà người thân tin cậy, gọi 113 hoặc báo công an xã, phường nơi mình ở. Không cần cố nhịn cho êm, cũng không cần vội hàn gắn với người đã ra tay.

Nếu chính bạn là người đã lỡ tay, hãy dừng lại ngay, rời khỏi nhà một lúc và tìm gặp chuyên gia để học cách dừng sớm hơn. Nói ra điều này không phải để kết tội ai, mà vì đây là việc không tự xoay xở một mình được. Nếu bạn thấy tim đập rất nhanh, đau ngực hay khó thở lần đầu trong lúc giận, hãy đi khám hoặc gọi 115 để loại trừ bệnh.

Câu hỏi thường gặp

Nhắc chồng làm việc nhà nhiều lần mà không làm thì có nên tự làm luôn cho xong không?

Với việc gấp như đồ ăn sắp hỏng thì cứ làm, nhưng nói rõ một câu là mình làm thay lần này. Tự làm hết rồi im lặng thì việc xong nhưng cơn giận ở lại, và người kia không biết mình đang cần gì.

Đang bực mà đi ra ngoài thì chồng có nghĩ là mình giận dỗi bỏ đi không?

Có thể, nếu bạn đi mà không nói gì. Vì vậy hãy nói một câu tạm trước khi đi và hẹn lúc quay lại. Người kia biết bạn sẽ quay lại nói chuyện thì họ không thấy bị bỏ rơi.

Thở chậm vài phút có làm hết giận không?

Không làm hết giận, và cũng không cần hết. Thở chậm chỉ hạ bớt cái nóng trong người để bạn nói được bằng giọng thường. Chuyện chia việc vẫn cần được nói ra, chỉ là nói lúc đầu óc đã tỉnh.

Có nên kể chuyện chồng không làm việc nhà với bố mẹ hai bên không?

Kể để than thì thường làm chuyện to ra, vì người nghe chỉ nghe một phía và dễ đứng ra phân xử. Nên nói thẳng với chồng trước. Nếu hai người đã cố mà không được thì gặp chuyên gia tâm lý sẽ trung lập hơn.

Cãi nhau vì việc nhà trước mặt con có sao không?

Con nghe bố mẹ lớn tiếng thường lo và hay nghĩ là lỗi của mình. Nếu đã lỡ, hãy cho con thấy bố mẹ nói lại bình thường và nói với con rằng chuyện người lớn đã xong. Tốt nhất là hẹn bàn chuyện chia việc lúc con đã ngủ.

Nếu chồng là người hay cáu còn mình là người quên việc thì sao?

Cách làm y như vậy, chỉ đổi vai. Người hay quên nhận việc trọn gói và tự đặt nhắc hẹn, người hay cáu nhắc một lần bằng câu ngắn rồi rời đi khi thấy mình nóng lên. Hai bên cùng sửa thì nhanh hơn một bên cố.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138