Bị xe chắn cửa nhà hay vòng mãi không có chỗ đậu, cơn bực thường to hơn chuyện thật vì nó chạm vào cảm giác "chỗ của mình bị lấn"; muốn giữ bình tĩnh, bạn dừng lại một hai phút trước khi đi tìm chủ xe, thở ra dài vài lần, nghĩ sẵn một câu ngắn chỉ nói về việc cần (xe cần ra, cửa cần mở), rồi mới gõ cửa hay nhờ bảo vệ. Không tự tay dắt, đẩy, làm hư xe người khác, không để lại lời nhắn gay gắt; nếu không tìm được ai và việc gấp, nhờ ban quản lý, tổ dân phố hoặc công an phường.
Bài này dành cho những buổi tối về tới nhà, mệt, đói, xách theo túi đồ, và thấy một chiếc xe lạ đỗ ngay trước cửa nhà mình; hay sáng ra vội đi làm mà xe mình bị kẹt sau ba chiếc xe khác trong hầm gửi xe; hay đi ô tô tới chỗ hẹn rồi vòng ba lượt quanh khu phố vẫn không có chỗ nào để đậu. Chuyện nhỏ, nhưng rất dễ làm người ta nổ.
Vì sao chuyện chỗ để xe lại làm mình sôi máu
Thử hình dung anh D đi làm về lúc tám giờ tối. Cả ngày làm việc, kẹt xe bốn mươi phút, bụng đói. Tới đầu ngõ, anh thấy một chiếc xe lạ đỗ sát cửa cuốn nhà mình, không có ai bên cạnh. Chỉ một giây, cái mệt của cả ngày chuyển thành một cơn giận rất rõ: "Ai đỗ thế này?"
Chỗ để xe, cửa nhà là những thứ người ta coi là "của mình". Bị lấn vào đó, dù chỉ nửa tiếng, cũng tạo cảm giác bị coi thường, bị xem nhẹ. Thêm vào đó là việc bị chặn đúng lúc mình muốn vào nhà nghỉ ngơi, hoặc đúng lúc đang vội ra khỏi nhà. Nên cơn bực ở đây không chỉ vì chiếc xe, mà vì cả những thứ nó chặn lại: bữa tối, giấc ngủ, giờ đi làm.
Chuyện tìm chỗ đậu cũng tương tự. Vòng lần thứ nhất còn bình thường, vòng lần thứ hai bắt đầu sốt ruột, tới lần thứ ba thì nhìn đâu cũng thấy người khác đỗ ẩu, chiếm chỗ. Ai từng trải đều biết: lúc vòng xe lần thứ ba là lúc người ta dễ cãi nhau với bảo vệ, với chủ quán, với cả người đi cùng nhất.
Dấu hiệu bạn sắp làm điều mình sẽ hối tiếc
Cơn giận vì chỗ để xe thường thúc người ta làm những việc rất nhanh. Để ý nếu thấy mình đang:
- Bấm còi liên tục trước cửa nhà hàng xóm lúc tối muộn để gọi chủ xe ra.
- Định tự dắt, đẩy chiếc xe kia ra chỗ khác, hoặc nghĩ tới chuyện làm gì đó với xe họ cho "nhớ đời".
- Soạn trong đầu một tờ giấy nhắn với giọng gay gắt để dán lên xe.
- Nói to với người đi cùng về "người ta vô ý thức", giọng càng lúc càng cao.
- Muốn chụp ảnh biển số đăng lên nhóm cư dân kèm vài câu mỉa mai.
- Tay run nhẹ, mặt nóng, thở nhanh và nông.
Không có dấu hiệu nào ở trên là xấu xa. Đó chỉ là cơn bực đang tìm lối ra. Nhận ra nó trước khi làm là đủ để chọn cách khác. Đặc biệt, đừng động tay vào xe người khác: chuyện nhỏ có thể thành chuyện tranh chấp lớn, mình từ người bị làm phiền thành người có lỗi.
Hai phút trước khi đi tìm chủ xe
Những việc dưới đây giúp cuộc nói chuyện sắp tới ngắn và êm hơn rất nhiều.
- Dừng lại, tắt máy hoặc dựng xe gọn vào một bên. Đừng để xe mình chắn thêm lối đi của người khác trong lúc đang bực vì bị chắn.
- Đặt túi đồ xuống, thở ra dài. Hít vào bằng mũi, đếm thầm tới bốn, thở ra qua miệng chậm như thổi nguội thìa canh, đếm tới sáu. Làm bốn năm lần. Đặt một tay lên ngực, cảm nhận nó lên xuống chậm dần. Thấy chóng mặt hay tê tay thì dừng, thở bình thường lại.
- Hỏi mình: việc cần là gì? Không phải "dạy họ một bài học", mà là "xe mình cần ra" hoặc "cửa nhà cần mở". Giữ đúng mục tiêu đó.
- Nghĩ sẵn một câu ngắn. Chỉ nói về việc cần, không nói về con người. Ví dụ: "Chào anh, xe anh đang chắn cửa nhà em, anh dời giúp em một chút được không?"
- Chọn người để hỏi. Nếu ở chung cư, hỏi bảo vệ, ban quản lý trước. Nếu ở ngõ, hỏi nhà bên cạnh, quán nước đầu ngõ, họ thường biết xe của ai.
Hai phút này nghe có vẻ phí khi đang vội. Nhưng phần lớn người ta thấy chủ xe dời đi nhanh hơn hẳn khi được nhờ nhẹ nhàng, so với khi bị quát.
Nói chuyện với chủ xe, bảo vệ, người trông xe
Khi gặp được chủ xe, giọng bình thường, chậm, nhìn vào việc chứ không nhìn vào người. Câu mở đầu tốt thường có ba phần: chào, nói việc, nhờ. "Chào chị, xe chị đang chắn lối ra của nhà em, em đang cần đi, chị dời giúp em nhé." Nếu họ xin lỗi, nhận lời một cách gọn: "Dạ không sao, cảm ơn chị." Không cần thêm câu "lần sau để ý giùm" khi họ đã dời xe, vì câu đó thường làm người kia tự ái.
Nếu đây là lần thứ ba, thứ tư cùng một người, chọn lúc khác để nói, khi cả hai không vội: một buổi sáng cuối tuần, gõ cửa nói chuyện như hàng xóm. "Anh ơi, mấy hôm nay xe nhà mình hay đỗ sát cửa nhà em, sáng em ra hơi khó. Mình tính chỗ để cho cả hai bên tiện được không anh?" Nói vào lúc không có xe đang chắn, câu chuyện là chuyện chung, không phải chuyện bắt lỗi.
Với bảo vệ, người trông xe ở hầm chung cư, họ thường là người chịu nhiều lời gắt nhất trong ngày, dù xe kẹt không phải do họ đỗ. Một câu nhờ tử tế, như "Anh xem giúp em xe này của ai với, em đang cần ra gấp", thường được giúp nhanh hơn một câu trách.
Sáng ra xe bị kẹt trong hầm, trong ngõ
Buổi sáng là lúc chuyện bị chắn xe dễ thành cơn nổ nhất, vì mình có giờ phải tới. Xuống hầm chung cư lúc bảy giờ kém, thấy xe mình bị kẹt sau ba chiếc xe khác, người trông xe chưa thấy đâu, đồng hồ cứ chạy. Hoặc dắt xe ra ngõ thì chiếc xe ba gác của nhà bên đã chiếm hết lối.
Việc đầu tiên là báo trước cho nơi đang chờ mình. Một tin nhắn ngắn gửi sếp, đồng nghiệp hay cô giáo của con: "Em bị kẹt xe dưới hầm, em xuống tìm người dời xe, chắc trễ mười lăm phút." Gửi xong, áp lực giờ giấc giảm đi một nửa, và mình nói chuyện với người trông xe bằng giọng dễ chịu hơn hẳn.
Sau đó mới tìm người. Gọi người trông xe, hỏi bảo vệ sảnh, bấm chuông nhà bên. Trong lúc chờ, đứng yên một chỗ, thở chậm vài nhịp thay vì đi đi lại lại quanh mấy chiếc xe. Nếu chuyện này lặp lại nhiều buổi sáng, đó là việc để nói với ban quản lý vào một lúc rảnh, đề nghị cách xếp xe khác, chứ không phải để trút lên người trông xe lúc bảy giờ sáng.
Khi vòng mãi không tìm được chỗ đậu
Đi ô tô tới bệnh viện, tới trường đón con, tới một quán ăn đông khách, vòng quanh mãi không có chỗ, là kiểu bực rất riêng. Không có ai cụ thể để giận, nên cơn bực dễ đổ lên người ngồi cạnh: "Đã bảo đi sớm rồi mà." Hoặc đổ lên người bảo vệ bãi xe khi họ bảo hết chỗ.
Sau vòng thứ hai, đổi cách nghĩ: thay vì cố tìm chỗ sát nơi cần tới, chấp nhận gửi xe xa hơn vài trăm mét rồi đi bộ. Mấy phút đi bộ thường ngắn hơn mười lăm phút vòng xe, và cơ thể được vận động một chút cũng làm cơn bực tan nhanh hơn. Nếu đi với người nhà, để họ xuống trước ở cửa, mình đi gửi xe.
Đừng đỗ đại vào chỗ không được đỗ, chắn lối thoát hiểm, chắn cửa nhà người khác chỉ vì đang bực. Mình vừa mới thấy cảm giác bị chắn khó chịu thế nào; đỗ như vậy là đẩy cơn bực sang người khác, và có khi quay ra thì xe đã bị nhắc, bị xử lý. Quy định đỗ xe cụ thể từng nơi khác nhau, cần thì tra quy định hiện hành hoặc hỏi người quản lý bãi.
Làm dở và làm được khi bị chắn cửa, chắn xe
Phần lớn cách "xả" cơn bực vì chỗ để xe đều để lại hậu quả lâu hơn cơn bực.
| Làm dở | Vì sao dở | Làm được |
|---|---|---|
| Tự dắt, đẩy, làm xước xe người khác | Có thể thành tranh chấp, mình thành người có lỗi | Tìm chủ xe, nhờ bảo vệ, ban quản lý |
| Bấm còi liên hồi lúc khuya | Làm phiền cả xóm, người kia ra với thái độ khó chịu | Hỏi nhà bên cạnh, gõ cửa nhẹ |
| Dán giấy nhắn mỉa mai | Người đọc chỉ nhớ giọng mỉa, không nhớ việc cần | Nói trực tiếp, ngắn, chỉ về việc cần |
| Đăng ảnh biển số lên nhóm cư dân kèm lời chê | Biến chuyện hai nhà thành chuyện cả khu, khó làm lành | Nhờ ban quản lý nhắc chung nếu chuyện lặp lại |
| Đỗ chắn lại xe họ cho "biết cảm giác" | Hai bên cùng leo thang, cả xóm bị kẹt | Gửi xe chỗ khác, nói chuyện vào lúc khác |
Nếu bị chủ xe cãi lại, chửi bới hay đe doạ, dừng nói chuyện, rời đi và nhờ ban quản lý, tổ dân phố, công an phường. Nếu có dấu hiệu nguy hiểm, gọi 113.
Khi nào nên gặp chuyên gia
Chuyện chỗ để xe làm ai cũng bực. Nhưng nếu bạn thấy mình thường xuyên cãi nhau với hàng xóm, bảo vệ vì chuyện này, từng xô xát hay đã làm hỏng đồ của người khác lúc giận, hoặc cơn bực kéo dài nhiều ngày, nghĩ mãi không dứt, làm khó ngủ, đó là lúc nên gặp chuyên gia tâm lý. Đôi khi chuyện chỗ để xe chỉ là giọt nước tràn ly của một giai đoạn đang quá căng. Nói chuyện với người có chuyên môn giúp bạn nhìn ra mình đang gánh những gì khác, để chuyện nhỏ không còn đủ sức làm mình nổ như trước.
Nếu trong lúc giận thấy đau ngực, khó thở, tim đập rất nhanh lần đầu, hãy ngồi xuống nghỉ, nhờ người bên cạnh giúp và đi khám, cần thì gọi 115. Nếu muốn có người cùng nhìn lại, bạn có thể hỏi chuyên gia tâm lý trên Tham Vấn.
Câu hỏi thường gặp
Bị xe lạ chắn cửa nhà thì có được tự dắt xe đó đi không?
Không nên tự dắt, đẩy hay động vào xe người khác, vì dễ thành tranh chấp nếu xe bị trầy, bị mất đồ. Hãy tìm chủ xe qua hàng xóm, bảo vệ, ban quản lý. Nếu không tìm được ai và việc gấp, nhờ tổ dân phố hoặc công an phường; quy định cụ thể thì tra quy định hiện hành.
Nên nói câu gì với chủ xe để họ dời xe mà không cãi nhau?
Một câu ngắn gồm chào, nói việc và nhờ, ví dụ chào anh, xe anh đang chắn cửa nhà em, anh dời giúp em một chút. Không nói về ý thức, không thêm câu nhắc lần sau khi họ đã dời. Giọng bình thường, chậm, nhìn vào việc chứ không nhìn vào người.
Hàng xóm lần nào cũng đỗ xe chắn lối thì nói thế nào?
Chọn lúc không có xe đang chắn và cả hai không vội, như sáng cuối tuần. Nói như chuyện chung của hai nhà, đề nghị cùng tính chỗ để cho tiện. Nếu nói rồi vẫn lặp lại, nhờ ban quản lý hoặc tổ dân phố nhắc chung thay vì đăng lên nhóm cư dân.
Vòng mãi không có chỗ đậu xe thì làm gì cho đỡ bực?
Sau vòng thứ hai, chấp nhận gửi xe xa hơn rồi đi bộ. Đi bộ vài trăm mét thường nhanh hơn vòng thêm mười lăm phút, và giúp cơn bực tan. Nếu đi cùng người nhà, để họ xuống trước. Đừng đỗ đại vào chỗ chắn lối của người khác.
Lỡ quát chủ xe rồi thì có nên xin lỗi không?
Nên, nhất là khi đó là hàng xóm sẽ còn gặp nhau lâu dài. Một câu ngắn như hôm trước em vội nên nói hơi to, em xin lỗi anh, giúp hai nhà không mang chuyện đó theo. Xin lỗi về cách nói không có nghĩa là chuyện đỗ xe chắn lối được bỏ qua.