DiemDam.comĐiềm Đạm
Trên đường và nơi đông người

Bình tĩnh khi bị chen ngang lúc xếp hàng: nói một câu rồi thôi

Đứng chờ hai mươi phút thì có người chen lên trước: vì sao cơn nóng tới nhanh, câu nhắc mẫu nói một lần cho đủ, khi nào để qua và khi nào nhờ nhân viên.

Wide shot of a waiting line at a service counter, a woman in a crimson cardigan standing with relaxed hands and lowered shoulders, others queued quietly, soft fluorescent light, faces turned away

Bị chen ngang lúc xếp hàng, cách giữ bình tĩnh là nói một câu nhắc ngắn, giọng bình thường, chỉ nói về việc (hàng đang xếp từ đâu), rồi dừng lại; nếu người kia vẫn không lùi, nhờ nhân viên, bảo vệ thay vì đôi co tiếp. Trước khi nói, thở ra dài một lần để câu đầu tiên không bật ra thành lời mắng. Còn nếu chỉ bị chậm vài phút, đôi khi để qua là cách giữ cho buổi đó nhẹ nhõm nhất.

Bài này dành cho những lúc bạn đứng chờ ở quầy thuốc bệnh viện, quầy giao dịch, quầy tính tiền siêu thị, xếp hàng mua vé, rồi có người lặng lẽ bước lên đứng trước mặt như không có ai. Cơn nóng tới rất nhanh, nhất là khi bạn đã chờ lâu, đang mệt, hay đang có việc gấp. Phần dưới đi từ lúc nhận ra mình đang nóng tới lúc xong việc vẫn còn giữ được tâm trạng.

Vì sao bị chen ngang lại làm người ta nóng nhanh vậy

Chị E đứng ở quầy lấy thuốc của bệnh viện đã hai mươi phút. Chân mỏi, đứa con nhỏ đứng cạnh bắt đầu kêu đói. Còn ba người nữa là tới lượt thì một người đàn ông đi thẳng lên, đứng chen vào ngay trước mặt chị, đưa giấy cho nhân viên. Chị thấy mặt mình nóng bừng, tim đập nhanh, và một câu không đẹp đã lên tới miệng.

Bị chen ngang chạm vào cảm giác công bằng, một thứ rất sâu trong mỗi người. Mình đã tuân theo luật chung, đã chờ, đã nhẫn nại, còn người kia thì phớt lờ tất cả. Cơn giận lúc đó không chỉ là vì mất vài phút, mà vì cảm giác sự nhẫn nại của mình bị coi như không có. Thêm cái mệt của việc đứng lâu, cái đói, cái lo việc chưa xong, và cơn nóng to hơn hẳn chuyện thật.

Còn một điều: người chen hàng không phải lúc nào cũng cố ý. Có người không nhìn thấy hàng vì hàng đứng lộn xộn, có người tưởng đây là quầy khác, có người lớn tuổi không quen cách xếp số. Có người thì cố ý thật. Lúc vừa bị chen, bạn chưa biết họ thuộc kiểu nào, nên câu đầu tiên tốt nhất là câu để hỏi rõ, không phải câu để kết tội.

Trước khi mở miệng: nhận ra mình đang ở đâu

Vài giây trước khi nói là vài giây quyết định câu nói sẽ thế nào. Để ý mình đang có những dấu hiệu này không:

  • Hai tay nắm lại, hoặc nắm chặt quai túi, tờ giấy hẹn đã bị vò nhàu.
  • Mắt nhìn chằm chằm vào gáy người chen hàng, đầu đã nghĩ ra câu chửi.
  • Muốn quay sang người đứng sau để nói to cho cả hàng cùng nghe.
  • Giọng trong đầu dùng chữ "lúc nào cũng", "bọn người như thế", "vô ý thức".
  • Hơi thở ngắn, ngực căng, có cảm giác nóng chạy từ cổ lên mặt.

Thấy mình ở mức này, thở ra dài một lần trước khi nói, như thổi hết hơi trong phổi ra thật chậm. Một hơi thở ấy đủ để hạ giọng xuống một bậc. Thử đặt cho cơn nóng một con số từ 0 tới 10, chỉ để tự so trước và sau khi thở, không phải để đánh giá mình. Nếu đang ở mức tám, chín, cứ để thêm hai ba nhịp thở nữa rồi mới nói.

Nói một câu, rồi thôi

Câu nhắc tốt là câu ngắn, rõ, chỉ nói về việc, và chỉ cần nói một lần. Thứ tự gợi ý:

  1. Gọi người kia nhẹ nhàng. Chạm nhẹ vào tay áo nếu đứng sát, hoặc gọi "anh ơi", "chị ơi". Đừng nói to với cả hàng.
  2. Nói về việc, không nói về người. "Anh ơi, hàng đang xếp từ đây ra tới cửa, anh ra sau giúp em nhé." Không thêm "anh không thấy à", "người lớn mà thế".
  3. Cho người kia lối ra. Nếu họ có vẻ không biết, thêm: "Chắc anh chưa thấy hàng." Câu này giúp họ lùi mà không mất mặt.
  4. Dừng lại sau một câu. Không nhắc lại lần hai với giọng to hơn, không quay sang tìm đồng minh trong hàng.
  5. Nếu họ không lùi, nhờ người có trách nhiệm. "Chị ơi, chị xem giúp thứ tự với, em đứng từ lâu rồi." Nhân viên, bảo vệ là người phân xử, không phải mình.

Nếu người chen hàng là người lớn tuổi, người đang bế con nhỏ, người trông có vẻ đau ốm, bạn có thể cân nhắc để họ lên trước. Đó không phải là thua, đó là mình chọn. Khi mình chủ động nhường, cơn nóng biến mất gần như ngay lập tức, vì nó không còn là chuyện bị lấy mất nữa.

Khi người kia cãi lại hoặc tỏ ra khó chịu

Đôi khi câu nhắc nhẹ nhàng nhất cũng nhận lại một cái liếc, một câu "đến trước mà", hay "có vài phút mà cũng nói". Đây là lúc dễ leo thang nhất, vì mình đã cố tử tế mà bị đáp lại khó chịu.

Đừng tranh luận ai đến trước. Không ai chứng minh được điều đó giữa đám đông, và càng nói càng to. Nói một câu kết thúc với giọng đều: "Vâng, để nhân viên xem giúp." Rồi quay sang nhờ nhân viên, hoặc đơn giản là để qua nếu mình thấy không đáng. Nhiều người thấy nhẹ nhõm bất ngờ khi nhận ra mình không cần thắng cuộc đôi co này: việc của mình là lấy được thuốc, làm xong giấy tờ rồi về, không phải sửa thói quen của một người lạ chỉ gặp đúng một lần trong đời.

Nếu người kia to tiếng, chửi bới, chỉ tay vào mặt, lùi lại một bước, đứng xa ra. Bạn không có nghĩa vụ phải đáp lại người đang nóng. Nếu họ có cử chỉ đe doạ, nhờ bảo vệ ngay, trường hợp nguy hiểm thì gọi 113. Đừng giơ điện thoại quay để đăng lên mạng bêu riếu, vì điều đó thường làm người kia hung hăng hơn và kéo câu chuyện dài ra.

Chờ lâu mà chưa ai chen: giữ mình khỏi nóng sẵn

Rất nhiều cơn nổ khi bị chen ngang thật ra đã được nạp sẵn từ trước: đứng lâu, chân mỏi, đói, nóng, ồn. Tới lúc có người chen lên, chỉ là giọt cuối cùng. Lo cho mình trong lúc chờ giúp bạn còn đủ bình tĩnh khi có chuyện.

Mang theo chai nước, một món ăn nhẹ nếu biết sẽ phải chờ lâu, như ở bệnh viện, ở quầy làm giấy tờ. Đứng thẳng, dồn trọng lượng đều hai chân, thỉnh thoảng nhón gót, hạ gót vài lần cho đỡ mỏi. Thở chậm, thở ra dài hơn hít vào, nhẹ nhàng thôi, không cần ai nhìn thấy. Thấy chóng mặt thì dừng, thở bình thường lại.

Nếu đi với con nhỏ, chuẩn bị cho con vài thứ để cầm, để làm trong lúc chờ. Con không kêu thì mình cũng bớt căng. Và tự nhủ trước: "Hôm nay chờ lâu, có thể có người chen, mình nói một câu rồi thôi." Đã tính trước, lúc chuyện xảy ra mình bớt bất ngờ, bớt nóng.

Xong việc rồi mà vẫn còn ấm ức

Lấy được thuốc, làm xong giấy tờ, bước ra khỏi chỗ đông người, nhưng trong đầu vẫn chiếu lại cảnh bị chen. Mình nghĩ ra những câu đáng lẽ phải nói, tưởng tượng lại người kia, thấy mình đã quá hiền. Cơn ấm ức này có thể theo bạn cả buổi, và rơi vào người đầu tiên làm phật ý, có khi là đứa con đang đi cạnh.

Khi bước ra ngoài, dừng lại vài giây ở chỗ thoáng. Hít một hơi qua mũi, thở ra chậm và dài, hai ba lần. Nhìn ra xa, một tán cây, một mảng trời. Tự nói: "Việc mình cần đã xong, chuyện kia để lại ở quầy." Nếu đi cùng con, đây cũng là lúc nói với con một câu bình thản: "Lúc nãy mẹ hơi bực vì có chú đứng lên trước, giờ mẹ ổn rồi." Con thấy được mẹ cũng bực, và thấy cả cách mẹ qua cơn bực.

Nếu muốn kể với người nhà, kể như kể một chuyện đã qua, ngắn gọn. Kể đi kể lại nhiều lần, mỗi lần thêm một chi tiết, chỉ làm cơn bực sống lâu hơn trong người mình, còn người chen hàng thì đã quên từ lâu.

Làm dở và làm được khi bị chen hàng

Một vài phản ứng tưởng là đòi lại công bằng, thực ra làm mình mệt hơn mà chẳng được gì.

Làm dởLàm được
Nói to cho cả hàng nghe để người kia xấu hổGọi nhẹ, nói riêng với người chen hàng
Chê bai con người: vô ý thức, mất lịch sựChỉ nói về việc: hàng đang xếp từ đâu
Nhắc đi nhắc lại, mỗi lần to hơnNói một câu, rồi nhờ nhân viên nếu cần
Chen lại lên trước người kiaGiữ chỗ của mình, để nhân viên phân xử
Quay clip đăng lên mạngGhi nhớ sự việc, phản ánh với nơi đó nếu cần
Ra về vẫn kể mãi, càng kể càng tứcKể một lần, rồi để nó lại

Cố nén, không nói gì trong khi trong lòng sôi sục cũng không phải cách. Nếu thấy cần nói, cứ nói, chỉ là nói một câu, đúng việc, rồi thôi. Giữ được điều đó vài lần, bạn sẽ thấy câu nhắc tự bật ra đều giọng, không cần gồng.

Khi nào cần gặp chuyên gia

Ai cũng có lúc bực khi bị chen hàng. Nhưng nếu bạn thấy những chuyện như vậy thường khiến mình to tiếng, cãi nhau, có lúc suýt xô xát; nếu cơn giận theo bạn suốt cả ngày, kể đi kể lại không dứt; hoặc bạn bắt đầu né những nơi đông người vì sợ mình nổi nóng hay sợ cảm giác ngột ngạt, tim đập nhanh, khó thở mỗi lần phải xếp hàng, thì nên gặp chuyên gia tâm lý. Họ giúp bạn hiểu điều gì khiến chuyện công bằng chạm mạnh vào mình như vậy, và tập những cách phản ứng hợp với chính bạn.

Nếu đang đứng chờ mà đau ngực, khó thở, choáng lần đầu, nói với người bên cạnh hoặc nhân viên ngay, ngồi xuống và đi khám, cần thì gọi 115. Nếu muốn có người cùng nhìn lại, bạn có thể hỏi chuyên gia tâm lý trên Tham Vấn.

Câu hỏi thường gặp

Bị chen ngang khi xếp hàng nên nói câu gì?

Một câu ngắn chỉ nói về việc, ví dụ anh ơi, hàng đang xếp từ đây ra tới cửa, anh ra sau giúp em nhé. Có thể thêm chắc anh chưa thấy hàng để người kia lùi mà không mất mặt. Không chê bai con người, không nói to cho cả hàng nghe.

Người chen hàng cãi lại thì có nên tranh luận không?

Không nên. Giữa đám đông không ai chứng minh được ai đến trước, càng nói càng to. Nói một câu kết thúc như để nhân viên xem giúp, rồi nhờ nhân viên hoặc bảo vệ. Nếu người kia đe doạ, lùi ra xa và nhờ bảo vệ, nguy hiểm thì gọi 113.

Có phải lúc nào cũng nên lên tiếng khi bị chen ngang?

Không bắt buộc. Nếu chỉ mất vài phút, hoặc người chen là người lớn tuổi, người bế con nhỏ, bạn có thể chọn để qua hoặc nhường. Khi mình chủ động chọn, cơn nóng thường tan ngay. Nếu thấy cần nói thì cứ nói, chỉ một câu đúng việc.

Làm sao để không nóng sẵn khi phải xếp hàng lâu?

Mang nước, đồ ăn nhẹ, đứng dồn đều hai chân, thở chậm và thở ra dài hơn hít vào trong lúc chờ. Đi với con nhỏ thì chuẩn bị đồ cho con cầm. Tự nhủ trước rằng có thể có người chen và mình sẽ nói một câu rồi thôi.

Có nên quay video người chen hàng để đăng lên mạng không?

Không nên. Quay giữa lúc hai bên đang nóng thường làm người kia hung hăng hơn, và đăng lên mạng bêu riếu dễ kéo theo những chuyện dài hơn nhiều. Nếu thấy cần, hãy phản ánh với nơi đó, nhân viên hoặc quản lý quầy là người có trách nhiệm giữ trật tự.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138