DiemDam.comĐiềm Đạm
Qua cơn hồi hộp trước giờ G

Mười lăm phút ngoài cửa phòng thi: làm gì để tay bớt lạnh, đầu bớt trống

Khoảng chờ ngoài cửa phòng thi là lúc run nhất. Làm gì từng phút: đứng ở đâu, thở ra sao, tránh nghe ai, và câu tự nhủ khi đầu bỗng trống rỗng.

Low angle view of a quiet school corridor outside an exam room, a young Vietnamese woman in a white blouse by the window holding a water bottle, calm morning light

Trong mười lăm phút ngoài cửa phòng thi, việc nên làm là đứng tách khỏi đám đông đang dò bài, uống vài ngụm nước, thở ra chậm và dài hơn hít vào trong vài phút, rồi chỉ nhẩm ba ý mình chắc nhất. Đừng mở tài liệu mới, đừng nghe ai đoán đề. Nếu đầu bỗng trống rỗng, đó là dấu hiệu của hồi hộp chứ không phải mất hết kiến thức; kiến thức sẽ quay lại khi bạn cầm đề và bắt tay vào câu dễ nhất.

Bài này viết cho người tự đi thi, dù là học sinh cuối cấp, sinh viên hay người đi làm thi chứng chỉ. Phần dưới chia mười lăm phút đó thành từng chặng nhỏ, kèm câu tự nhủ, những việc làm cơn run to thêm, và dấu hiệu cho thấy nên đi khám hoặc gặp chuyên gia.

Vì sao mười lăm phút ở hành lang lại run hơn cả lúc làm bài

Chị C đứng ở hành lang tầng ba, cửa phòng thi còn đóng. Quanh chị là ba mươi người, nửa số đang lật vở, nửa số hỏi nhau "học phần bốn chưa". Một bạn nói to: "Nghe nói năm nay ra câu khó lắm." Tay chị lạnh dần, bụng thắt lại, chị mở tài liệu ra đọc một đoạn và thấy như chưa từng học. Đầu chị trống trơn.

Khoảng chờ này khó vì ba thứ dồn vào cùng lúc. Một là không còn gì để làm: bài đã ôn, đồ đã soạn, chỉ còn đứng đó. Hai là cơn lo lây lan: một người đoán đề khó là mười người tim đập nhanh theo. Ba là đầu óc bị yêu cầu nhớ lại mọi thứ ngay lập tức, trong khi trí nhớ khi bị ép thì thường trốn đi.

Cảm giác "đầu trống rỗng" ngay trước giờ thi gặp rất nhiều. Nó không có nghĩa bạn đã quên bài. Khi cơ thể đang ở trạng thái hồi hộp cao, việc lục tìm thông tin theo kiểu tự hỏi tự đáp trở nên khó hơn, nhưng thông tin vẫn ở đó. Khi bạn đọc đề, câu hỏi cụ thể sẽ gọi đúng phần kiến thức ra, dễ hơn nhiều so với lúc đứng ngoài hành lang tự kiểm tra mình.

Chia mười lăm phút thành từng chặng nhỏ

Mười lăm phút nghe dài nhưng trôi rất nhanh nếu có việc cho từng chặng. Đọc trước ở nhà một lần để lúc đứng ở hành lang khỏi phải nghĩ.

  1. Phút đầu: chọn chỗ đứng. Đi ra gần cửa sổ, đầu cầu thang hay góc ít người, cách đám đông dò bài vài bước. Không cần lạnh lùng, chỉ cần một câu: "Mình ra kia đứng cho thoáng chút nha."
  2. Phút thứ hai tới thứ năm: uống nước và thở. Uống vài ngụm nhỏ. Đứng thẳng, hai bàn chân đặt vững, vai thả xuống. Hít nhẹ qua mũi đếm thầm tới bốn, thở ra chậm qua miệng như đang thổi nguội cốc trà, đếm tới sáu. Làm chừng tám nhịp. Thấy chóng mặt hay tê tay thì dừng, thở như bình thường.
  3. Phút thứ sáu tới thứ chín: làm ấm tay. Nắm chặt hai bàn tay trong năm giây rồi thả ra, làm ba lần. Xoa hai lòng bàn tay vào nhau. Bàn tay ấm lên thì cầm bút đỡ run, và cảm giác ấm ở tay cũng gửi tín hiệu dịu lên đầu.
  4. Phút thứ mười tới mười hai: nhẩm ba ý chắc nhất. Không phải ba ý khó nhất. Một công thức bạn nhớ như in, một dạng bài bạn làm đúng nhiều lần, một từ khoá quan trọng. Nhẩm để nhắc mình đã biết.
  5. Ba phút cuối: cất tài liệu, chỉnh đồ. Kiểm giấy tờ, bút, đồng hồ đeo tay. Đi vệ sinh nếu cần. Khi cửa mở, bước vào chậm, ngồi xuống, đặt hai bàn chân lên sàn, thở ra một hơi dài trước khi nhìn đề.

Nếu trường thi gọi vào sớm hơn dự tính, cứ bỏ qua chặng giữa và làm ba phút cuối. Thứ tự này không cứng nhắc; quan trọng là bạn có sẵn việc để tay chân và đầu óc bám vào.

Từ lúc rời nhà: chuẩn bị để mười lăm phút đó nhẹ hơn

Mười lăm phút ở hành lang dễ hay khó phần lớn được quyết định từ trước đó một hai tiếng. Người đến sát giờ, vừa chạy vừa tìm phòng, sẽ đứng ở cửa với tim đập nhanh vì vội cộng thêm vì lo. Người đến sớm hai mươi lăm phút, đã biết phòng ở tầng mấy, đã đi vệ sinh, đã mua chai nước, thì chỉ còn lại phần hồi hộp thật sự của buổi thi.

Vài chi tiết nhỏ ai đi thi nhiều mới để ý: phòng thi buổi sáng thường mở máy lạnh rất lạnh, tay đã lạnh vì lo lại càng cứng, nên mang theo áo khoác mỏng. Bụng đói làm cơn run nặng hơn, nên ăn vài miếng dễ tiêu trước khi đi, kể cả khi không thấy đói. Giày mới, áo chật làm bạn bứt rứt suốt buổi, hãy mặc thứ quen.

Trên đường đi, nếu bụng bắt đầu thắt lại, dùng mỗi đèn đỏ hay mỗi trạm dừng làm một lần nhắc thở: thở ra chậm hai ba hơi, vai thả xuống. Tới cổng trường, trước khi bước vào đám đông, đứng lại mười giây, tự nhủ: "Mình tới sớm rồi, mọi thứ đã sẵn sàng. Giờ chỉ còn đi lên phòng."

Câu tự nhủ khi đầu bỗng trống rỗng

Câu nói trong đầu lúc này quan trọng không kém hơi thở. Đổi câu hoảng bằng câu thật, ngắn, dễ nhớ.

  • Khi đọc tài liệu mà như chưa từng học: "Đầu mình đang hồi hộp nên khó tìm, chứ bài vẫn ở đó. Cầm đề lên là nó ra."
  • Khi nghe ai nói đề khó: "Bạn ấy cũng chưa thấy đề. Mình làm phần của mình."
  • Khi tim đập dồn lên: "Tim nhanh vì mình đang chuẩn bị chạy nước rút, không phải vì có chuyện xấu."
  • Khi nghĩ tới chuyện trượt: "Lo kết quả để sau. Bây giờ chỉ có câu một, câu hai."
  • Nhắn người nhà trước giờ tắt máy: "Con vào phòng đây, bố mẹ đừng gọi nhé, thi xong con nhắn liền."

Câu tự nhủ nên nói bằng giọng bạn vẫn nói với một người bạn đang run: dịu, ngắn, không mắng. Nếu nghe trong đầu câu "đồ ngốc, học thế mà còn quên", thử nhớ rằng bạn sẽ không bao giờ nói câu ấy với bạn mình.

Nếu thấy khó nói câu tự nhủ bằng lời của chính mình, mượn giọng một người từng đối xử dịu dàng với bạn: một thầy cô cũ, một người anh, bà ngoại. Hỏi thầm: người ấy sẽ nói gì với mình lúc này? Thường câu trả lời ngắn và ấm hơn bất cứ câu nào mình tự nghĩ ra trong lúc hoảng.

Những việc ở hành lang làm cơn run to thêm

Đa số đều là thói quen chung của cả đám đông trước giờ thi. Không cần cư xử khác người, chỉ cần đứng lùi ra một chút.

Làm dởLàm được
Đứng giữa nhóm bạn đang hỏi nhau "học phần này chưa"Đứng xa vài bước, mỉm cười, nói "lát gặp nhé"
Mở chương khó nhất ra đọc lần cuốiCất tài liệu, nhẩm ba ý mình chắc
Uống nước tăng lực hoặc cà phê đặc cho tỉnhUống nước lọc từng ngụm nhỏ
Lướt điện thoại xem bài đoán đềTắt máy hoặc để chế độ im lặng từ sớm
Nín thở, gồng vai cho bớt runThở ra dài, để vai rơi xuống
Tự mắng mình vì quênNhắc mình rằng quên lúc chờ là chuyện thường gặp

Có một việc nữa không cần làm: cố tỏ ra bình thản trước mặt bạn bè. Run một chút không ai nhìn thấy nhiều như bạn nghĩ. Dồn sức để giả vờ bình tĩnh thì còn ít sức cho việc thật sự giúp mình dịu.

Năm phút đầu sau khi cầm đề

Ngồi vào chỗ, đọc lướt toàn bộ đề một lượt, không làm ngay câu nào. Đánh dấu nhẹ những câu thấy quen. Bắt đầu bằng câu dễ nhất, kể cả khi nó nằm cuối đề. Làm được một câu, cơ thể nhận được tín hiệu "mình làm được", tim thường chậm lại rõ sau năm mười phút.

Nếu gặp câu đọc ba lần vẫn không hiểu, đừng đứng mãi ở đó. Đánh dấu, chuyển câu khác, hẹn quay lại. Nhiều người kể rằng khi làm xong mấy câu sau, câu bị kẹt bỗng sáng ra vì đầu óc đã bớt căng.

Nếu xung quanh có người làm bài rất nhanh, lật trang liên tục, đừng đem nhịp của họ ra đo mình. Có người làm nhanh vì chắc bài, có người làm nhanh vì hoảng. Nhịp của bạn là nhịp vừa đủ để đọc kỹ đề và viết rõ chữ. Thấy mình bắt đầu so, quay mắt về tờ giấy của mình và đọc lại câu đang làm từ đầu.

Giữa giờ, nếu cơn run quay lại, đặt bút xuống mười giây. Hai bàn tay úp lên mặt bàn, cảm nhận mặt gỗ mát. Thở ra hai ba hơi chậm. Rồi cầm bút lên làm tiếp. Mười giây này không làm bạn mất điểm, nhưng có thể giúp bạn khỏi viết sai một câu vì tay run.

Khi nào cơn run trước thi cần người có chuyên môn

Hồi hộp trước giờ thi là chuyện bình thường. Nên tìm thêm hỗ trợ khi: lần thi nào cũng có cơn hoảng khiến bạn phải ra khỏi phòng, buồn nôn hay nôn nhiều lần trước mỗi kỳ thi, mất ăn mất ngủ cả tuần trước kỳ thi, hoặc né tránh luôn việc đăng ký thi dù rất cần. Lúc đó nên gặp bác sĩ hoặc chuyên gia tâm lý để có người cùng tìm cách phù hợp với mình.

Nếu đang ở hành lang mà bỗng đau ngực, khó thở, tim đập rất nhanh lần đầu tiên, hãy báo ngay giám thị hoặc cán bộ y tế của điểm thi, đừng tự cho là do hồi hộp. Nặng thì gọi 115. Sức khoẻ quan trọng hơn một buổi thi.

Với học sinh dưới mười tám tuổi, nếu áp lực thi làm em thấy tuyệt vọng hoặc có ý nghĩ làm hại bản thân, hãy nói ngay với một người thân tin cậy, đến cơ sở y tế gần nhất hoặc gọi cấp cứu 115; đừng ở một mình lúc đó. Em dưới mười sáu tuổi cũng có thể gọi Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111.

Câu hỏi thường gặp

Trước giờ thi có nên ôn lại không?

Chỉ nên nhẩm lại vài ý mình chắc nhất. Đọc phần khó hay phần mới trong mười lăm phút cuối dễ làm bạn thấy như chưa học gì và hoảng thêm. Cất tài liệu trước khi vào phòng chừng ba phút.

Đầu óc trống rỗng trước khi thi có phải đã quên bài?

Thường là không. Khi hồi hộp cao, việc tự lục lại trí nhớ khó hơn, nhưng kiến thức vẫn còn. Khi cầm đề, câu hỏi cụ thể sẽ gợi lại phần liên quan. Bắt đầu bằng câu dễ nhất để đầu óc bắt nhịp.

Tay run khi làm bài thì làm sao?

Đặt bút xuống mười giây, úp hai bàn tay lên mặt bàn, thở ra chậm vài hơi rồi làm tiếp. Trước khi vào phòng, nắm chặt rồi thả tay vài lần và xoa hai lòng bàn tay cho ấm cũng giúp đỡ run.

Có nên đứng cùng nhóm bạn trước giờ thi không?

Đứng cùng thì vui, nhưng nếu nhóm đang dò bài, đoán đề, cơn lo dễ lây sang bạn. Bạn có thể chào, hẹn gặp sau giờ thi rồi đứng ra chỗ thoáng hơn vài bước. Đó không phải xa cách, chỉ là giữ đầu óc cho mình.

Đau bụng, buồn đi vệ sinh trước giờ thi có bình thường không?

Khá thường gặp khi hồi hộp. Đi vệ sinh trước khi vào phòng, uống nước từng ngụm nhỏ, không ăn đồ lạ buổi sáng. Nếu đau bụng dữ dội hoặc kéo dài sau khi thi xong, nên đi khám.

Lần thi nào cũng hoảng phải ra khỏi phòng thì sao?

Đó là lúc nên gặp bác sĩ hoặc chuyên gia tâm lý, vì nỗi lo đã ảnh hưởng rõ tới việc học và thi của bạn. Có người cùng tìm hiểu nguyên nhân và luyện cách xử lý sẽ dễ hơn nhiều so với tự gồng mỗi kỳ.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138