DiemDam.comĐiềm Đạm
Nếp sống đỡ cáu và khi nào gặp chuyên gia

Trời nóng, nhà ồn dễ cáu: giữ đầu mát giữa ngày oi bức và tiếng khoan nhà bên

Phòng hầm, tiếng khoan nhà bên, loa hàng xóm khuya làm ngòi giận ngắn lại. Cách làm mát người và đầu, nói với hàng xóm không to tiếng, và lúc nào nóng quá phải đi khám.

Close-up of hands in a home kitchen, a man in a coral red shirt filling a glass of cold water beside a small fan, midday light

Nóng và ồn là hai thứ làm ngòi giận ngắn lại rõ nhất mà ít ai tính tới: người đang toát mồ hôi trong căn phòng hầm, tai nghe tiếng khoan bê tông từ sáng, thì một câu hỏi bình thường cũng đủ thành chuyện to tiếng. Cách giữ mình gồm hai việc: hạ nhiệt cho cơ thể và cho đôi tai trước, rồi mới xử lý chuyện đang làm mình bực; với hàng xóm gây ồn, nói chuyện khi đã nguội, bằng đề nghị cụ thể, không đợi tới lúc chịu hết nổi.

Bài này không phải bài về sức khoẻ tinh thần mùa hè nói chung. Nó đi vào những tình huống cụ thể: trưa tháng sáu mất điện, cả nhà chen nhau trong một phòng có quạt; công trình nhà bên đục tường từ bảy giờ sáng; loa kéo của hàng xóm hát tới mười một giờ đêm. Phần dưới là cách làm trong vài phút đầu, cách nói chuyện với người gây ồn, và lúc nào cái nóng đã là chuyện phải đi khám.

Mười hai giờ trưa, phòng hầm, nhà bên đang khoan

Anh H làm việc ở nhà. Tuần này nhà bên sửa, từ bảy giờ sáng đã có tiếng máy khoan, tiếng đập tường. Trời ba mươi tám độ, căn phòng tầng ba hướng tây nóng như lò. Mười hai giờ trưa, vợ anh gọi lên hỏi: "Anh ơi xuống ăn cơm, sao chưa tắt máy?" Anh nghe câu đó lẫn trong tiếng khoan, và hét vọng xuống: "Đang làm mà gọi gì gọi lắm thế!" Vợ anh lặng đi, bữa trưa hôm đó ai ăn phần nấy.

Nếu hỏi anh H lúc chiều tối, khi trời đã dịu và nhà bên đã nghỉ, chắc anh sẽ thấy câu hét ấy không đáng. Nhưng lúc trưa, cơ thể anh đã gồng nửa ngày để chịu nóng, đôi tai đã căng nửa ngày để lọc tiếng ồn, và đầu óc không còn chỗ cho thêm một câu hỏi nào. Cái nóng làm người khó chịu, bứt rứt, mệt nhanh; tiếng ồn kéo dài làm người luôn trong trạng thái giật mình nhẹ. Cộng lại, chúng ăn mất phần kiên nhẫn mà bình thường mình vẫn có.

Trẻ con trong những ngày như vậy cũng quấy hơn, khóc nhiều hơn, cãi nhau với anh chị em nhiều hơn. Người lớn đang nóng nghe con khóc giữa tiếng khoan thì rất dễ quát. Biết trước điều này, hãy coi tiếng con quấy là tín hiệu cả nhà cần nghỉ, cần nước, cần chỗ mát, chứ chưa phải lúc dạy dỗ.

Nhận ra điều này giúp ích một việc: trước khi trách ai, hãy hỏi mình có đang nóng không, đã chịu tiếng ồn bao lâu rồi. Nhiều khi câu trả lời là chuyện cần xử lý trước tiên không phải người kia, mà là cái quạt, cốc nước và đôi tai của mình.

Mười phút hạ nhiệt cho người và cho đầu

Làm ngay khi thấy mình bắt đầu bứt rứt, đừng đợi tới lúc đã gắt với ai.

  1. Ra khỏi chỗ nóng nhất. Xuống tầng dưới, ra hành lang có gió, ngồi gần cửa sổ phía mát. Đổi chỗ ngồi đôi khi làm được nhiều hơn cố gồng.
  2. Làm mát cơ thể. Uống một cốc nước mát từng ngụm, rửa mặt, cổ, cổ tay bằng nước mát, hoặc đắp khăn ướt lên gáy. Không cần nước đá lạnh buốt, mát vừa là đủ.
  3. Cho đôi tai nghỉ. Đóng cửa phía có tiếng ồn, dùng nút bịt tai hoặc tai nghe chống ồn trong mười phút, bật một tiếng nền đều như quạt chạy. Tai được nghỉ thì người dịu đi rõ rệt.
  4. Thở chậm vài lượt. Hít vào qua mũi đếm thầm tới bốn, thở ra chậm qua miệng tới sáu. Trời nóng thì đừng cố hít căng, chỉ cần thở ra dài hơn hít vào. Chóng mặt thì dừng lại, thở bình thường, ngồi xuống chỗ mát.
  5. Nói một câu với người trong nhà. Ví dụ: "Em ơi, anh đang nóng với ồn quá nên cáu, không phải tại em. Anh xuống ngồi quạt mười phút rồi ăn cơm nhé."

Nếu mất điện vào giờ trưa nắng, cả nhà nên dồn về phòng mát nhất, mở cửa tạo gió lùa, cho trẻ nhỏ và người già uống nước đều. Những lúc như thế, ai cũng dễ cáu; một câu nói đùa nhẹ kiểu "hôm nay cả nhà đi nghỉ mát ở phòng khách" có khi làm không khí đỡ hơn bất kỳ lời khuyên nào.

Nói chuyện với hàng xóm gây ồn mà không thành cãi nhau

Phần lớn các vụ cãi nhau to giữa hàng xóm không bắt đầu từ tiếng ồn, mà từ lúc ai đó chịu đựng quá lâu rồi sang gõ cửa giữa đêm khi đang sôi máu. Nếu tiếng ồn lặp lại, nên nói sớm, nói vào ban ngày, lúc mình đã nguội. Gõ cửa với giọng bình thường, đứng cách cửa một chút chứ không đứng sát.

Câu mở lời mẫu khi nhà bên sửa nhà: "Chào anh, em ở nhà bên. Em biết nhà mình đang sửa nên ồn là khó tránh. Em chỉ xin anh nhắc thợ đừng khoan trước bảy giờ sáng và sau giờ trưa một chút, nhà em có cháu nhỏ ngủ trưa." Câu này thừa nhận việc của họ, rồi đưa ra một đề nghị cụ thể, có giờ.

Với loa hát khuya: "Chị ơi, nhà em xin phép chị một chuyện. Tối qua loa nhà mình tới gần mười một giờ, nhà em có người già khó ngủ. Cuối tuần chị cho nghỉ sớm hơn một chút được không ạ?" Nếu đã nói nhẹ nhàng mà không được, đừng tự sang tranh cãi lúc nửa đêm. Báo tổ dân phố, ban quản lý toà nhà hoặc công an xã, phường; về giờ giấc và mức ồn được phép, hãy tra quy định hiện hành.

Nếu chính nhà mình đang là nhà gây ồn, như đang sửa nhà hay có tiệc, hãy sang báo trước với hàng xóm một câu: "Tuần sau nhà em sửa bếp, chắc ồn từ tám giờ tới năm giờ chiều, có gì phiền anh chị cứ nhắn em nhé." Một lời báo trước làm người ta chịu ồn dễ hơn rất nhiều, vì họ thấy mình được tôn trọng.

Có những việc không nên làm: đập tường đáp trả, bật loa to lại, viết bài bêu tên trên nhóm chat khu phố. Những cách này thường làm chuyện thành thù, và người sống cạnh nhau còn gặp nhau nhiều năm.

Làm dở và làm được trong mùa nóng, nhà ồn

Những phản xạ bên trái rất tự nhiên khi người đang bức bối.

Làm dởVì sao làm cơn bực to thêmLàm được
Ngồi lì trong phòng nóng cố làm cho xongNgười càng mệt, càng dễ gắt với ai đi ngangĐổi chỗ, nghỉ mười phút, quay lại sau
Uống bia lạnh cho mátBia làm mất nước thêm và làm lời nói mất phanhUống nước mát, nước canh, trái cây nhiều nước
Sang gõ cửa hàng xóm lúc đang tứcHai bên cùng nóng, dễ thành cãi toĐợi sáng hôm sau, nói ngắn, có đề nghị cụ thể
Để dồn nhiều ngày rồi mới nóiCâu nói mang theo bực của cả tuầnNói ngay từ lần thứ hai thấy ồn
Cãi nhau với người nhà về chuyện bật điều hoàChuyện tiền điện thành chuyện ai nhường aiThống nhất trước giờ bật, nhiệt độ và phòng nào

Một chuyện hay gặp trong mùa hè là cãi nhau về điều hoà: người muốn bật lạnh, người muốn tiết kiệm. Ngồi lại vào một buổi tối mát trời, thống nhất giờ bật, mức nhiệt và chuyện tiền điện chia thế nào, sẽ đỡ cho cả nhà nhiều trưa căng thẳng.

Sửa gốc: sắp lại nhà và ngày cho đỡ nóng, đỡ ồn

Một số việc nhỏ giúp mùa nóng bớt khó chịu: kéo rèm phía nắng chiều từ trưa, dời góc làm việc sang phòng mát hơn, dời những việc cần tập trung lên buổi sáng sớm khi trời còn dịu. Với nhà gần công trình, có thể hỏi trước lịch thi công để biết ngày nào ồn nhất mà xếp việc, có khi đi làm ở chỗ khác vài buổi.

Với những ngày nắng gắt kéo dài, hãy xếp lại giờ của cả nhà: đi chợ, đưa đón con, việc ngoài trời dồn vào sáng sớm hoặc chiều muộn; giữa trưa ở trong nhà, ăn những món nhẹ, nhiều canh. Chuẩn bị sẵn bình nước mát ở chỗ dễ lấy, để ai cũng uống được mà không phải đi tìm. Nghe như chuyện vặt, nhưng một nhà ít người khát, ít người mệt là một nhà ít người gắt.

Với tiếng ồn kéo dài, nhiều người thấy chỉ cần có một góc yên trong nhà, dù nhỏ, để rút vào mười lăm phút mỗi vài giờ. Góc đó có thể là phòng ngủ đóng cửa, có tấm rèm dày. Đó là chỗ để tai được nghỉ, cũng là chỗ để cơn bực lắng xuống trước khi nó tìm ra người để trút.

Khi nào cần đi khám hoặc gặp chuyên gia

Say nắng, say nóng là chuyện cấp cứu chứ không phải chuyện cáu gắt. Nếu ai đó trong nhà da nóng đỏ, lơ mơ, nói lẫn, buồn nôn, chuột rút nặng hay ngất, hãy đưa vào chỗ mát, nới quần áo, chườm mát và gọi 115 ngay. Người già, trẻ nhỏ, người có bệnh tim, phổi cần được để ý nhiều hơn trong những ngày nóng gắt. Nếu bạn thấy tim đập rất nhanh, đau ngực hay khó thở giữa trời nóng, nhất là lần đầu, đừng nghĩ đó chỉ là bực bội; hãy đi khám ngay hoặc gọi 115 để loại trừ bệnh. Người lớn tuổi sống một mình nên có người gọi hỏi thăm mỗi ngày trong đợt nắng gắt.

Nếu tiếng ồn, cái nóng chỉ là giọt nước tràn ly, và bạn thấy mình nổi nóng tới mức đập đồ, lỡ tay với người nhà, gây gổ với hàng xóm nhiều lần, hoặc lo âu, mất ngủ kéo dài nhiều tuần ảnh hưởng tới công việc, hãy gặp chuyên gia tâm lý. Nếu có lúc thấy tuyệt vọng hay có ý nghĩ tự làm hại bản thân, hãy nói ngay với một người thân tin cậy, đến cơ sở y tế gần nhất hoặc gọi cấp cứu 115; đừng ở một mình lúc đó. Nếu muốn có người cùng nhìn lại, bạn có thể hỏi chuyên gia tâm lý trên Tham Vấn.

Câu hỏi thường gặp

Vì sao trời nóng lại dễ cáu gắt hơn?

Khi nóng, cơ thể phải làm việc nhiều để hạ nhiệt, người bứt rứt và mệt nhanh, nên phần kiên nhẫn bị hao đi. Nhiều người thấy chuyện nhỏ nghe to hơn hẳn vào những trưa oi bức. Hạ nhiệt cho cơ thể trước thường giúp đầu dịu theo.

Tiếng ồn kéo dài ảnh hưởng thế nào tới cơn giận?

Nghe tiếng khoan, tiếng loa liên tục làm người luôn trong trạng thái giật mình nhẹ và căng thẳng. Tới lúc có thêm một chuyện bực, người dễ bật ra hơn. Cho đôi tai nghỉ mười phút mỗi vài giờ giúp được nhiều.

Hàng xóm ồn khuya thì nên nói thế nào?

Nói vào ban ngày khi mình đã nguội, giọng bình thường, thừa nhận việc của họ rồi đưa một đề nghị cụ thể có giờ. Nếu đã nói nhẹ nhàng mà không được, báo tổ dân phố, ban quản lý hoặc công an xã, phường và tra quy định hiện hành.

Có nên uống bia lạnh cho đỡ nóng đỡ bực không?

Không nên. Bia làm cơ thể mất nước thêm và làm lời nói dễ mất phanh, nên dễ cãi nhau hơn. Nước mát, nước canh, trái cây nhiều nước là lựa chọn tốt hơn trong những ngày nóng.

Nhà bên sửa nhà ồn cả tháng thì làm sao chịu nổi?

Hỏi trước lịch thi công để xếp việc, xin họ tránh giờ sáng sớm và giờ trưa, tạo một góc yên trong nhà để nghỉ tai, và nếu được thì làm việc ở chỗ khác vào những ngày ồn nhất. Nói sớm sẽ dễ hơn chịu đựng tới lúc bùng lên.

Dấu hiệu nào của nắng nóng cần gọi cấp cứu?

Da nóng đỏ, lơ mơ, nói lẫn, buồn nôn, chuột rút nặng hay ngất là những dấu hiệu cần gọi 115 ngay. Trong lúc chờ, đưa người đó vào chỗ mát, nới quần áo và chườm mát.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138