DiemDam.comĐiềm Đạm
Tranh cãi và bị xúc phạm mà không mất bình tĩnh

Người kia không chịu dừng cãi: xin tạm dừng, rời đi và quay lại đúng hẹn

Mình đã muốn dừng mà người kia cứ đuổi theo cãi tiếp: câu xin tạm dừng, cách rời đi không đóng sầm cửa, giữ an toàn khi bị chặn lối, và cách quay lại nói chuyện.

Two coworkers in a small office meeting nook, a Vietnamese man in a lemon yellow shirt rising calmly from his chair with one palm lowered in a gentle pause gesture, afternoon light

Khi người kia không chịu dừng cãi, bạn vẫn dừng được phần của mình: nói một câu xin tạm dừng có hẹn giờ quay lại, nói lại đúng câu đó nếu họ tiếp tục, rồi rời khỏi chỗ bằng bước chân bình thường, không đóng sầm cửa và không đáp thêm câu nào; nếu họ chặn lối, giữ tay hay doạ dẫm thì an toàn đứng trước, rời đi và gọi 113 khi cần. Một cuộc cãi cần hai người. Bạn không điều khiển được người kia, nhưng bạn thôi góp lời được.

Nhiều người đã làm đúng bước xin dừng, rồi bị người kia đuổi theo ra hành lang, vào tận phòng, nhắn tin liên tục, và cuối cùng bùng lên còn to hơn lúc đầu. Bài này đi qua những lúc như thế: ở chỗ làm và ở nhà, với lời nói mẫu, cách đi, cách giữ an toàn, và cách quay lại nói chuyện cho xong.

Khi mình đã muốn dừng mà người kia chưa

Anh N vừa họp xong với chị P ở góc họp nhỏ cuối văn phòng. Hai người bất đồng về việc ai chịu trách nhiệm cho đơn hàng giao trễ. Anh N thấy cuộc nói chuyện đã quanh quẩn mười phút, nói "Thôi chị, mình dừng ở đây, chiều em gửi chị bảng đối chiếu rồi mình bàn tiếp." rồi đứng lên. Chị P đi theo tới tận bàn anh: "Không, nói cho xong đi, em lúc nào cũng tránh." Anh N thấy gáy nóng ran, bàn tay siết chặt quai cốc. Câu đáp đã sẵn: "Chị có thôi đi không!"

Người không chịu dừng thường không phải người hiếu chiến. Nhiều khi họ sợ: sợ chuyện bị bỏ lửng, sợ bị bỏ lại với cơn giận của mình, sợ nếu không nói xong ngay thì mình sẽ không được nghe. Với họ, câu "để sau" nghe như "không bao giờ". Hiểu điều đó không có nghĩa là phải ở lại cãi tiếp, nhưng giúp mình chọn câu nói làm họ yên tâm hơn.

Còn với mình, bị đuổi theo là tình huống nóng gấp đôi. Đã cố dừng mà vẫn bị kéo lại, cảm giác bị dồn vào góc làm cơ thể căng hơn cả lúc đầu. Đây chính là lúc nhiều người nói ra câu nặng nhất của cả cuộc cãi.

Có một chi tiết nhỏ hay bị bỏ qua: người bị đuổi theo thường đi nhanh dần, và người đuổi cũng đi nhanh theo. Cả hai cùng thở gấp, cùng nói to hơn. Chỉ cần mình chậm bước lại, đứng yên một chỗ có người khác ở gần rồi mới nói câu xin dừng, nhịp của cả hai đã khác hẳn.

Câu xin tạm dừng nói thế nào cho người kia tin

Một câu xin dừng tốt có bốn phần: nói mình đang ở mức nào, nói mình cần gì, nói giờ quay lại, và nói rằng chuyện này vẫn quan trọng với mình.

  1. Nói về mình, không về họ. "Em đang nóng" thay vì "chị đang quá đáng". Người kia khó cãi lại một câu nói về cảm giác của bạn.
  2. Nói rõ cần bao lâu. Hai mươi phút, một tiếng, tới sau bữa tối. Con số cụ thể làm "để sau" bớt giống "không bao giờ".
  3. Hẹn chỗ và giờ quay lại. "Ba giờ em qua bàn chị." hoặc "Ăn cơm xong mình ngồi ngoài ban công nói tiếp."
  4. Nói chuyện này vẫn quan trọng. "Em không bỏ qua chuyện này đâu, em chỉ cần nguội đã." Câu này là thứ người không chịu dừng cần nghe nhất.

Ghép lại: "Chị ơi, em đang nóng, nói tiếp em sẽ nói câu khó nghe. Ba giờ em qua bàn chị, mình bàn cho xong. Em không bỏ qua chuyện này đâu." Nói chậm, giọng thấp, rồi làm đúng như đã nói.

Với người trong nhà, nên thoả thuận trước câu này từ lúc êm ấm. Hai vợ chồng chọn chung một câu như "Mình nghỉ hai mươi phút nhé", và hứa với nhau rằng ai nói câu đó thì người kia để yên. Thoả thuận lúc vui dễ hơn nhiều so với giải thích lúc đang cãi.

Nếu họ vẫn đuổi theo: nhắc lại, không thêm

Phần khó nhất là không bị kéo vào lại. Mỗi câu giải thích thêm là một chỗ cho người kia bám vào.

  • Nhắc lại đúng câu xin dừng, ngắn hơn: "Ba giờ chị nhé. Giờ em chưa nói được."
  • Nếu họ hỏi dồn "sao lại tránh", không cãi chữ "tránh". Chỉ nói: "Em không tránh, em hẹn ba giờ."
  • Không đáp những câu mới họ ném thêm, dù trúng chỗ đau. Ghi nhớ nó để nói lúc quay lại nếu cần.
  • Trong lúc nghe, thở ra chậm qua miệng như đang thổi nguội cốc trà, đếm tới sáu, vài lần. Thấy chóng mặt thì dừng, thở bình thường.
  • Tự nhủ: "Mình không cần thắng câu này. Mình chỉ cần đi ra."
  • Rời đi tới một chỗ có lý do rõ ràng: nhà vệ sinh, phòng pha trà, ra ngoài mua nước. Ở nhà thì ra ban công, đi bộ quanh khu, sang phòng con.

Khi đi, bước chân bình thường, không đóng sầm cửa, không vứt đồ xuống bàn. Đóng sầm cửa là một câu nói bằng tay, và người kia sẽ nghe nó to hơn mọi câu bạn đã nói.

Nếu đang ở nhà và người kia nhắn tin dồn dập khi bạn ra ngoài, trả lời một tin: "Em đọc rồi. Tám giờ em về mình nói." rồi tắt thông báo trong khoảng thời gian đó.

Khi người kia chặn lối, giữ tay hay doạ dẫm: an toàn trước

Có một ranh giới rất rõ: nếu người kia đứng chắn cửa không cho bạn đi, giữ tay, giật điện thoại, ném đồ, hay doạ sẽ làm gì đó, đó không còn là cãi nhau. Đó là đe doạ, và an toàn của bạn quan trọng hơn mọi chuyện đang bàn.

Lúc đó đừng cố giải thích, đừng giằng co. Nói ngắn, giọng bình tĩnh: "Anh để em đi." Đi về phía có người khác, có cửa ra, có đèn. Ở chỗ làm, đi về phía đồng nghiệp khác hoặc bảo vệ. Ở nhà, ra khỏi nhà, sang nhà hàng xóm tin cậy. Nếu bị đánh, bị đe doạ, gọi 113 hoặc báo công an xã, phường.

Nếu chuyện này xảy ra trong nhà và lặp lại, đó là bạo lực gia đình, không phải tính nóng, và không ai nên khuyên bạn nhịn hay cố hàn gắn ngay. Hãy kể với một người thân tin cậy và tìm sự giúp đỡ. Nếu nhà có trẻ dưới mười sáu tuổi chứng kiến hoặc bị ảnh hưởng, có thể gọi Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111.

Và nếu chính bạn là người hay đuổi theo, chặn cửa vì sợ chuyện bị bỏ lửng, hãy dừng lại, để người kia đi, và tìm chuyên gia giúp mình xử lý nỗi sợ ấy theo cách khác.

Làm dở và làm được khi bị đuổi theo cãi

Những phản ứng hay gặp ở cả hai phía, và cách thay.

Làm dởLàm được
Bỏ đi không nói gìNói câu xin dừng có giờ quay lại rồi mới đi
Quát "thôi đi!" để chặn người kiaNhắc lại câu xin dừng, giọng thấp hơn
Đóng sầm cửa, khoá trái phòngRời đi bình thường, tới chỗ có lý do rõ ràng
Hẹn rồi không quay lạiQuay lại đúng giờ, kể cả khi chưa nguội hẳn
Ra ngoài uống vài ly cho nguôiĐi bộ, uống nước, ăn chút gì nếu đang đói
Là người đuổi theo: chặn cửa đòi nói cho xongĐể người kia đi, viết ra điều mình muốn nói để mang theo lúc gặp lại

Dòng cuối là dành cho người hay đuổi theo. Viết ra điều mình sợ quên giúp bớt cảm giác phải nói ngay bằng mọi giá. Tờ giấy giữ hộ câu chuyện, mình không cần giữ người kia.

Còn với người hay bỏ đi không hẹn, thói quen đó thường là nguyên nhân khiến người kia đuổi theo. Họ đuổi vì nhiều lần trước "để sau" đã thành không bao giờ. Sửa từ phía mình, bằng cách hẹn rõ và giữ hẹn vài lần, thường làm người kia bớt đuổi theo nhanh hơn mọi lời thuyết phục.

Quay lại đúng hẹn: nói gì, nói thế nào

Quay lại đúng giờ là phần quyết định. Lần đầu bạn giữ lời, người kia sẽ tin hơn ở lần xin dừng sau, và sẽ ít đuổi theo hơn. Nếu chưa nguội hẳn, vẫn đến, nói: "Em vẫn hơi bực, nhưng em đến như đã hẹn. Mình nói chậm thôi nhé."

Mở đầu bằng việc nhận phần của mình, nếu có: "Lúc nãy em nói hơi gắt." Rồi quay về đúng chuyện. Anh N mang theo bảng đối chiếu, đặt lên bàn, và hai người nhìn vào số liệu thay vì nhìn vào nhau. Nhìn chung vào một thứ trên bàn làm câu chuyện bớt thành đối đầu.

Nếu chuyện vẫn chưa xong sau lần này, hẹn tiếp, hoặc đề nghị có người thứ ba trung lập như trưởng nhóm. Không phải chuyện gì cũng xong trong một buổi. Cuối buổi, chốt lại thành một hai việc cụ thể ai làm gì, ghi vào tin nhắn gửi cho nhau, để lần sau không phải cãi lại từ đầu xem hôm đó đã thống nhất những gì. Sau đó, tự hỏi điều gì khiến cuộc cãi lần này kéo dài, để lần sau dừng sớm hơn: giờ họp sát giờ về, cả hai đói, hay một câu gán như "lúc nào cũng tránh".

Khi nào cần gặp chuyên gia

Nếu trong nhà những cuộc cãi thường kéo dài tới khuya, người này đuổi người kia khắp nhà, và hai người đã thử thoả thuận tạm dừng mà không giữ được, nên tìm chuyên gia tâm lý, một mình hoặc cùng nhau. Nếu bạn là người hay đuổi theo vì không chịu nổi cảm giác bị bỏ lửng, đó cũng là điều đáng được giúp.

Nếu sau những cuộc cãi bạn thường xuyên hồi hộp, tim đập nhanh, mất ngủ, hoặc sợ về nhà, hãy nói với người có chuyên môn. Ở chỗ làm, nếu một đồng nghiệp cứ đuổi theo cãi, nhắn tin dồn dập ngoài giờ hay nói nặng lời trước người khác nhiều lần, hãy ghi lại và trao đổi với cấp trên hoặc bộ phận nhân sự; đó không còn là chuyện riêng bạn phải tự chịu. Nếu lần đầu thấy đau ngực, khó thở trong lúc cãi, đi khám hoặc gọi 115 để loại trừ bệnh. Nếu muốn có người cùng nhìn lại, bạn có thể hỏi chuyên gia tâm lý trên Tham Vấn.

Câu hỏi thường gặp

Người kia không chịu dừng cãi thì mình làm gì?

Nói một câu xin tạm dừng có giờ quay lại, nhắc lại đúng câu đó nếu họ tiếp tục, rồi rời khỏi chỗ bằng bước chân bình thường. Không giải thích thêm, vì mỗi lời giải thích là một chỗ để họ bám vào. Quay lại đúng giờ đã hẹn.

Vì sao có người cứ đuổi theo để cãi cho xong?

Nhiều khi họ sợ chuyện bị bỏ lửng, sợ không được nghe. Với họ, "để sau" nghe như "không bao giờ". Vì vậy câu xin dừng nên có giờ quay lại cụ thể và một câu cho biết chuyện này vẫn quan trọng với bạn.

Xin tạm dừng rồi bỏ đi có làm người kia giận hơn không?

Bỏ đi không nói gì thì có. Nhưng nói rõ mình đang nóng, cần bao lâu và khi nào quay lại thì thường làm người kia yên tâm hơn. Điều quan trọng là quay lại đúng hẹn, để lần sau họ tin câu xin dừng của bạn.

Người kia chặn cửa không cho đi thì phải làm sao?

Đó là đe doạ, không còn là cãi nhau. Nói ngắn "để em đi", không giằng co, đi về phía có người và có lối ra. Nếu bị giữ, bị đánh hay bị doạ, gọi 113 hoặc báo công an xã, phường. An toàn của bạn đứng trước mọi chuyện đang bàn.

Mình là người hay đuổi theo cãi thì sửa thế nào?

Khi người kia xin dừng, để họ đi và viết ra điều mình sợ quên để mang theo lúc gặp lại. Thoả thuận trước một câu tạm dừng chung lúc êm ấm. Nếu vẫn không chịu nổi cảm giác bị bỏ lửng, gặp chuyên gia tâm lý sẽ giúp được.

Quay lại nói chuyện mà vẫn còn bực thì có nên hoãn tiếp không?

Nên đến đúng hẹn và nói thật rằng mình còn hơi bực, đề nghị nói chậm. Hoãn liên tục làm người kia mất lòng tin. Nếu giữa chừng lại nóng, xin dừng lần nữa với giờ hẹn mới, nhưng đừng biến mất.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138