DiemDam.comĐiềm Đạm
Trên đường và nơi đông người

Bị xe khác chèn, tạt đầu: làm gì trong mười giây đầu để không đuổi theo

Bị tạt đầu, chèn sát giữa đường: nhả ga, giãn cách, thở ra dài, nói câu tự nhủ. Vì sao muốn đuổi theo, cái giá của nó và cách nguôi trước đèn đỏ kế tiếp.

Low angle view of a motorbike rider in an olive jacket stopped at a red light, shoulders lowered, one gloved hand resting on his knee, hazy early morning street, face turned away

Khi bị xe khác chèn hay tạt đầu, việc đầu tiên là nhả ga và giãn khoảng cách, chứ không phải tăng ga đuổi theo: mười giây đầu là lúc cơ thể còn đầy hoảng sợ, mọi quyết định trong lúc đó đều vội và nguy hiểm. Sau mười giây đó, thở ra dài vài lần, nói với mình một câu ngắn, và để chiếc xe kia đi khuất. Tới đèn đỏ kế tiếp, phần lớn người ta đã không còn muốn làm gì nữa.

Bài này viết cho lúc bạn đang chạy đều thì một chiếc xe lấn sang, sát tới mức phải bóp phanh, tim đập thình thịch, rồi ngay sau đó là một luồng nóng chạy lên mặt kèm ý nghĩ "phải đuổi theo nói cho ra lẽ". Cơn đó rất thật, và có cách đi qua nó mà không phải trả giá.

Chuyện xảy ra trong mấy giây sau khi bị tạt đầu

Hình dung anh B đang đi xe máy trên đường đi làm, làn bên phải, tốc độ vừa phải. Một chiếc xe từ phía sau lách lên, chui vào khe hở ngay trước bánh trước của anh rồi rẽ phải. Anh bóp phanh gấp, xe hơi lắc, chân chống xuống đường theo phản xạ. Một giây sau, tim đập mạnh tới mức nghe rõ trong tai. Hai giây sau, nỗi sợ chuyển thành cơn tức: "Suýt nữa là ngã rồi."

Cơn tức ấy thật ra là nỗi sợ khoác áo khác. Cơ thể vừa trải qua một phen nguy hiểm, chất kích thích trong người dâng lên để mình phản ứng nhanh. Khi nguy hiểm đã qua, năng lượng đó chưa tan, nó tìm chỗ để đổ ra, và chỗ gần nhất là người lái chiếc xe kia. Vì vậy cảm giác muốn đuổi theo tới rất mạnh, mạnh hơn hẳn so với độ nghiêm trọng của chuyện vừa xảy ra.

Nhận ra điều này giúp bạn bớt tự trách. Muốn đuổi theo không có nghĩa là bạn hung hăng. Nó chỉ có nghĩa là cơ thể đang còn hoảng. Việc của bạn là cho cơn hoảng ấy chỗ để tan, thay vì để nó lái xe.

Một chi tiết người đi đường lâu năm hay để ý: cú tạt đầu buổi sáng lúc đường thoáng thường chỉ làm giật mình, còn cú tạt đầu lúc chiều muộn, sau một ngày dài, đói và mệt, mới làm người ta muốn đuổi theo. Cùng một chuyện, khác nhau ở cái nền. Biết mình đang ở buổi nào trong ngày cũng là biết trước cơn nóng sẽ to cỡ nào, để chuẩn bị tinh thần nhả ga sớm hơn.

Mười giây đầu: làm theo thứ tự này

Mười giây đầu sau khi bị tạt đầu là lúc dễ quyết định sai nhất. Năm việc dưới đây đều làm được trong lúc vẫn đang đi, không cần dừng.

  1. Nhả ga, để xe kia đi trước. Đừng tăng tốc dù chỉ một chút. Khoảng cách tăng thêm vài mét là khoảng an toàn cho chính bạn nếu người kia còn lạng tiếp.
  2. Kiểm tra mình trước. Hai tay vẫn giữ chắc chưa, chân đã đặt lại lên chỗ để chân chưa, gương có lệch không. Kéo sự chú ý về chiếc xe của mình là cách nhanh nhất để rời mắt khỏi chiếc xe kia.
  3. Thở ra thật dài một lần. Không cần hít sâu trước. Chỉ thở ra chậm qua miệng như thổi tắt một ngọn nến ở xa, càng dài càng tốt, rồi để hơi tự vào lại. Làm hai, ba lần như vậy.
  4. Nói một câu tự nhủ ngắn. "Mình không sao, xe không sao, vậy là đủ." Hoặc "Anh ta vội, không phải nhắm vào mình." Câu càng ngắn càng dễ nhớ giữa lúc đầu óc đang nóng.
  5. Chọn một điểm mốc phía trước, như cột đèn kế tiếp, cây cầu, ngã tư sắp tới, và hẹn với mình: tới đó mà vẫn còn muốn nói gì thì tính sau. Thường tới điểm mốc thì chuyện đã nguội.

Nếu tay run, chân mềm, hãy tìm chỗ an toàn tấp vào lề, đứng vài phút cho cơ thể yên lại rồi mới đi tiếp. Đây không phải yếu đuối, đây là cách lái xe đúng khi người vừa trải qua một phen hú vía.

Vì sao đuổi theo là quyết định tệ nhất lúc đó

Bạn đang chạy với một cơ thể còn hoảng. Tay còn run, mắt chỉ nhìn chằm chằm vào chiếc xe kia, phản xạ với những thứ xung quanh chậm hơn bình thường. Rất nhiều va chạm xảy ra chính trong lúc người ta đuổi theo, không phải lúc bị tạt đầu.

Bạn không biết người kia là ai. Họ có thể đang vội đưa người nhà đi cấp cứu, có thể đang say, cũng có thể là người sẵn sàng xuống xe đánh nhau. Đuổi theo là đem mình tới gần một người mà mình không biết sẽ phản ứng ra sao.

Chuyện vài giây có thể thành chuyện cả năm. Một cú chèn ép lại, một câu chửi, một cú đẩy, và chuyện bị tạt đầu thoáng qua thành một vụ xô xát, có khi phải ra công an xã, phường giải quyết. Cái giá đó lớn hơn gấp nhiều lần cảm giác hả giận trong vài giây.

Người kia gần như không rút ra bài học gì. Người đi ẩu bị đuổi theo, bị nói vài câu, thường chỉ thấy mình bị "gây sự" chứ hiếm khi nghĩ lại cách lái. Cái mình muốn, là họ đi cẩn thận hơn, gần như không đạt được.

Bạn mang theo cơn giận cả ngày. Đuổi theo, cãi nhau xong, cơn nóng không tắt mà còn được nạp thêm. Cả buổi sáng ở chỗ làm, bạn sẽ còn kể lại, còn nghĩ ra câu đáng lẽ phải nói, và mệt hơn hẳn.

Đến đèn đỏ kế tiếp: để cơn nóng tan hẳn

Đèn đỏ là món quà nhỏ sau một cú tạt đầu. Bạn được đứng yên chừng nửa phút tới một phút, đủ để làm vài việc giúp cơ thể hạ nhiệt hẳn.

Hạ hai vai xuống, thả lỏng các ngón tay đang nắm tay ga, rồi nắm lại nhẹ nhàng. Đặt một bàn tay lên đùi, cảm nhận độ ấm của nó qua lớp quần. Hít vào bằng mũi đếm tới bốn, thở ra chậm đếm tới sáu, ba lần. Nếu thấy chóng mặt hay tê tay thì dừng và thở bình thường lại. Nhìn ra xung quanh, gọi tên trong đầu ba thứ mình thấy: mái hiên quán phở, chiếc xe đạp của một bác lớn tuổi, cái cây ven đường. Việc đơn giản này kéo đầu óc ra khỏi đoạn phim đang chiếu lại.

Nếu tình cờ chiếc xe vừa tạt đầu lại đứng ngay cạnh bạn ở đèn đỏ, đừng quay sang nhìn, đừng nói gì. Nhìn thẳng phía trước, giữ hơi thở đều. Đèn xanh thì để họ đi trước. Nếu người kia chủ động nói xin lỗi, gật đầu một cái là đủ: "Dạ, không sao anh."

Khi chính mình là người lỡ tạt đầu xe khác

Ai đi đường lâu cũng có lúc lỡ làm điều mình ghét nhất: mải nhìn số nhà, mải nghe điện thoại qua tai nghe, hoặc đơn giản là ước lượng sai khoảng cách, rồi lấn sang trước mũi xe người khác. Phía sau vang lên một tiếng còi dài, có khi kèm một câu chửi. Lúc đó cơn nóng của mình cũng dễ bốc lên, vì bị chửi trước mặt bao người, dù biết mình sai một phần.

Cách gọn nhất là giơ tay lên một cái, kiểu xin lỗi người đi sau, rồi giữ làn, đi chậm lại một chút. Nếu dừng đèn đỏ cạnh nhau và người kia còn nhìn sang, nói ngắn: "Em xin lỗi anh, em nhìn nhầm khoảng cách." Phần lớn người ta nguôi ngay khi nghe một câu nhận như vậy, vì cái họ cần là cảm giác được tôn trọng chứ không phải một cuộc tranh luận.

Nhớ lại những lần mình lỡ tạt đầu cũng giúp lần sau bị người khác chèn, mình dễ nghĩ "chắc họ cũng nhìn nhầm" hơn là "đồ cố tình". Không phải để bỏ qua mọi chuyện ẩu trên đường, mà để cơn giận của mình có kích cỡ đúng với chuyện vừa xảy ra, thay vì to như thể vừa bị ai nhắm vào.

Làm dở và làm được ngay sau khi bị chèn

Một số phản xạ rất tự nhiên lại làm cơn nóng to thêm. Bảng dưới đặt chúng cạnh cách làm thay thế.

Làm dởLàm được
Tăng ga đuổi theo "nói cho ra lẽ"Nhả ga, để xe kia đi khuất, chọn một điểm mốc phía trước để hẹn với mình
Chèn ép lại, tạt đầu lại cho họ biết cảm giácGiữ làn, giữ tốc độ đều, kiểm tra xe mình
Giơ điện thoại quay để đăng lên mạngTập trung lái; nếu có camera hành trình thì để nó ghi, cần thì trình báo sau
Chửi to, ra cử chỉ khó chịuThở ra dài, nói câu tự nhủ ngắn trong mũ bảo hiểm
Kể đi kể lại suốt buổi sángKể một lần, như chuyện đã qua, rồi để nó lại

Cố nén cũng không phải cách. Ngồi nghiến răng chịu đựng, tự nói "không sao, không sao" trong khi người vẫn căng như dây đàn, thì cơn nóng chỉ bị dồn lại để bung ra ở chỗ khác. Điều cần là cho nó tan, bằng hơi thở, bằng việc nhìn sang thứ khác, bằng thời gian.

Nếu người kia dừng lại gây sự, và lúc nào nên tìm người giúp

Đôi khi chính người tạt đầu lại là người nổi nóng, dừng xe chặn đầu bạn hay chửi bới. Lúc đó, an toàn trước đúng sai. Giữ khoảng cách, không xuống xe nếu đang trong ô tô, không lao vào nếu đang đi xe máy. Nói ngắn, giọng thấp: "Em không muốn cãi nhau, em đi trước." Rồi đi về phía chỗ đông người. Nếu bị đe doạ, bị đánh, bị đuổi theo, gọi 113. Chuyện ai sai luật thì cơ quan chức năng xử lý, bạn có thể tra quy định hiện hành sau.

Còn với chính mình: nếu bạn thấy những lần bị tạt đầu thường kéo theo việc mình đuổi theo, chèn lại, hay xuống xe cãi nhau, nếu đã có lần suýt xô xát, hoặc cơn giận sau mỗi chuyến đi kéo dài cả ngày dù đã cố đổi, đó là lúc nên gặp chuyên gia tâm lý để tìm hiểu cơn giận của mình kỹ hơn. Nếu sau cú hú vía mà đau ngực, khó thở, tim đập dồn dập lần đầu, hãy tấp vào, nhờ người giúp và đi khám, cần thì gọi 115.

Câu hỏi thường gặp

Vì sao bị tạt đầu xong lại muốn đuổi theo đến vậy?

Vì cơ thể vừa trải qua một phen nguy hiểm, nỗi sợ còn đầy trong người và tìm chỗ để đổ ra. Cơn tức lúc đó phần lớn là nỗi sợ đổi áo. Cho nó vài chục giây để tan, bằng cách nhả ga và thở ra dài, thì ý muốn đuổi theo sẽ nhạt đi rất nhanh.

Có nên quay clip xe đi ẩu để đăng lên mạng không?

Đang lái mà cầm điện thoại quay là tự đặt mình vào nguy hiểm, và đăng lên mạng bêu riếu thường kéo theo cãi vã chứ hiếm khi sửa được ai. Nếu có camera hành trình thì cứ để nó ghi. Khi cần trình báo, bạn đưa đoạn ghi đó cho cơ quan chức năng.

Bị chèn mà người kia lại quay sang chửi mình thì làm gì?

Không đáp lại, không nhìn chằm chằm, giữ khoảng cách và đi tiếp. Nếu cần nói thì một câu ngắn, giọng thấp, rằng mình không muốn cãi nhau. Nếu họ chặn đường, đe doạ hay đuổi theo, đi về chỗ đông người và gọi 113.

Tay run, chân mềm sau khi suýt ngã thì có nên đi tiếp ngay không?

Không nên. Tìm chỗ an toàn tấp vào lề, dựng xe, đứng hoặc ngồi vài phút, thở ra chậm vài lần cho tới khi tay hết run. Lái tiếp với cơ thể còn đang hoảng thì phản xạ chậm hơn hẳn, dễ gặp chuyện thật hơn lúc nãy.

Làm sao để lần sau bị tạt đầu mình đỡ nóng hơn?

Giữ khoảng cách rộng hơn với xe phía trước, đi sớm hơn một chút để không vội, ăn nhẹ trước khi đi giờ chiều. Chọn sẵn một câu tự nhủ ngắn và nói nó mỗi lần bị chèn. Lặp lại nhiều lần, câu đó thành phản xạ thay cho câu chửi.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138