Khi bị chửi trong nhóm chat, đừng gõ trả lời ngay trong nhóm: tắt màn hình, chờ ít nhất nửa giờ, lưu lại tin nhắn, rồi chọn một trong ba cách là im lặng, nhắn riêng cho người kia, hoặc trả lời chung đúng một tin ngắn không đáp vào lời chửi. Nhóm chat có khán giả quen mặt nên cơn nóng và cảm giác bẽ mặt mạnh hơn, nhưng cũng vì có người quen nên một tin nhắn bình tĩnh thường được nhìn nhận rõ hơn mọi đoạn cãi dài.
Nhóm cư dân chung cư, nhóm họ hàng, nhóm phụ huynh, nhóm bạn cũ: chỗ nào có đông người là chỗ có thể có một câu chửi bất ngờ bay tới mình. Bài này đi theo đúng các bước từ lúc điện thoại rung tới mấy ngày sau, kèm mẫu tin nhắn và những cái bẫy hay gặp.
Tiếng rung lúc chín giờ tối
Anh G về tới nhà lúc chín giờ, mở nhóm chat cư dân tầng 8 và thấy tên mình bị nhắc: "Nhà 812 để xe đạp con ngoài hành lang chắn lối, nói mãi không nghe, đúng là loại vô ý thức, sống như ở rừng." Tin đã được gửi từ chiều, bên dưới hai người đồng tình, một người hỏi "nhà nào thế". Anh G thấy nóng rực hai bên tai. Ngón tay anh đã gõ được nửa câu "Chị nói ai sống như ở rừng, chị ra đây nói chuyện..."
Nhóm chat có vài đặc điểm làm cơn nóng to hơn. Người đọc đều biết mình, gặp nhau ở thang máy, ở cổng trường. Mình bị nói khi vắng mặt, vào xem thì chuyện đã thành, như đến muộn một buổi họp mà mình là đề tài. Tin nhắn đẩy lên liên tục, mỗi tiếng rung lại kéo tim đập nhanh thêm. Và gõ trên điện thoại thì quá dễ: không phải nhìn mặt ai, không phải nghe giọng mình.
Một điều nhiều người để ý: tin trả lời gõ lúc đang tức thường dài gấp ba tin bình thường, có chữ "lúc nào cũng", "loại người", và kết thúc bằng một câu thách. Tin đó nằm lại trong nhóm mãi, ai cũng cuộn lên đọc được.
Những phút đầu: tay rời khỏi bàn phím
Thứ tự dưới đây đã giúp nhiều người không gửi đi tin nhắn mà sáng hôm sau họ muốn xoá.
- Xoá nửa câu đang gõ dở. Hoặc nếu tiếc, chép sang ghi chú riêng. Đừng để nó nằm trong ô chat, một cú chạm nhầm là gửi.
- Tắt thông báo nhóm trong vài giờ. Mỗi tiếng rung là một lần tim nhảy lên. Tắt đi thì cơ thể mới có cơ hội hạ.
- Úp điện thoại, đứng dậy khỏi bàn. Đi ra ban công hoặc ra hành lang, nhìn xuống đường vài phút.
- Thở ra chậm. Hít nhẹ qua mũi đếm tới bốn; thở ra qua miệng như thổi nguội ly trà, đếm tới sáu, năm sáu lần. Chóng mặt hay tê tay thì thôi, thở bình thường lại.
- Kể cho người trong nhà bằng lời. "Em ơi, anh bị nói trong nhóm, anh đang tức, anh kể em nghe, đừng để anh nhắn gì tối nay nhé." Nhờ người khác giữ mình một chút không có gì xấu hổ.
- Chụp lại tin nhắn. Thấy rõ tên người gửi, giờ gửi, tên nhóm. Làm trước khi ai đó xoá.
Sau mấy bước này, cơn nóng thường hạ xuống đáng kể trong khoảng nửa giờ. Lúc đó mới là lúc nghĩ nên làm gì, chứ không phải lúc tay vừa run vừa gõ.
Ba cách đáp, chọn theo người và theo chuyện
Im lặng, không đáp gì. Hợp khi lời chửi vô lý rõ ràng và người trong nhóm đều thấy, hoặc người kia hay gây chuyện với nhiều người. Im lặng ở đây không phải nuốt giận, mà là không cho cuộc cãi chỗ đứng. Tắt thông báo, sống tiếp buổi tối của mình.
Nhắn riêng cho người kia. Hợp khi có một chuyện thật cần giải quyết, như chiếc xe chắn lối, và người kia là hàng xóm sẽ gặp hằng ngày. Nhắn riêng bớt khán giả, người kia bớt phải giữ thể diện. Ví dụ "Chị ơi, em là nhà 812. Em xin lỗi vụ xe đạp, mai em dọn vào. Lần sau có gì chị nhắn em riêng hoặc gõ cửa nhé, em ở nhà buổi tối."
Trả lời chung một tin, rồi thôi. Hợp khi trong nhóm đã có người hỏi, hoặc có thông tin sai cần đính chính cho mọi người. Một tin, giọng bình thường, không nhắc lại lời chửi: "Nhà 812 xin lỗi cả tầng vì để xe chắn lối, mai em dọn. Có gì mọi người nhắn em riêng nhé." Sau đó không trả lời thêm, dù ai nói gì.
Cách không nên chọn: cãi tay đôi trong nhóm. Mỗi tin qua lại kéo thêm người vào, người đứng ngoài bắt đầu chọn phe, và chuyện chiếc xe đạp biến thành chuyện ai hỗn hơn ai. Lúc đó cả hai đều thua trước mắt cả tầng.
Khi lời chửi đi quá xa
Có những tin nhắn không còn là chê trách một việc, mà là chửi bới thô tục, bịa chuyện, nhắc tới con cái, hoặc doạ dẫm. Lúc đó cách xử lý khác.
- Nhắn riêng cho người quản trị nhóm, gửi kèm ảnh chụp, đề nghị nhắc nhở hoặc mời người kia ra khỏi nhóm. Câu mẫu: "Anh quản trị ơi, em gửi anh tin nhắn chiều nay, lời lẽ như vậy em thấy không phù hợp trong nhóm chung, nhờ anh nhắc giúp."
- Nếu là nhóm cư dân có ban quản lý, có thể báo thêm ban quản lý tòa nhà bằng văn bản ngắn.
- Nếu tin nhắn có đe doạ tới bạn hay người nhà, hoặc lặp lại nhiều lần, hãy lưu đủ bằng chứng và báo công an xã, phường; muốn biết cụ thể thì tra quy định hiện hành hoặc hỏi luật sư trên AI Cố Vấn.
- Nếu bị doạ sẽ "lên tận nhà", hãy nói với người nhà, khoá cửa, và nếu người đó xuất hiện gây sự, gọi 113, đừng ra cửa đôi co.
- Rời nhóm là lựa chọn được phép. Nếu ở lại chỉ làm bạn hồi hộp mỗi lần điện thoại rung, rời nhóm hoặc ẩn nhóm là chăm lo cho mình, không phải bỏ chạy.
Đừng chửi lại cho "ngang hàng". Một khi mình cũng có lời lẽ nặng trong nhóm, người quản trị khó đứng về phía mình, và mình mất luôn cái thế của người bị xúc phạm.
Cũng đừng chụp tin nhắn của người kia rồi đăng lên trang cá nhân để mọi người phán xử. Việc đó kéo câu chuyện ra khỏi nhóm, tới cả những người không liên quan, và thường quay lại làm chính mình mệt thêm nhiều ngày. Ảnh chụp là để lưu và để đưa cho người có trách nhiệm, không phải để bêu.
Làm dở và làm được trong nhóm chat
Những phản ứng phổ biến lúc bị nói nặng trong nhóm, và cách thay.
| Làm dở | Vì sao dở | Làm được |
|---|---|---|
| Gõ ngay một đoạn dài | Viết lúc nóng, dài gấp ba, nằm lại mãi | Chép vào ghi chú, đọc lại sáng mai |
| Gửi biểu tượng mỉa mai, ảnh chế | Ai cũng hiểu là đáp trả, chuyện bùng lên | Không gửi gì trong tối đó |
| Nhắn từng người trong nhóm kể khổ | Tạo phe, chuyện lan rộng | Kể với người trong nhà bằng lời |
| Thức tới khuya canh nhóm | Mỗi tin mới lại nóng một lần | Tắt thông báo, để điện thoại ngoài phòng ngủ |
| Gặp người kia ở thang máy là nói thẳng mặt | Lúc gặp bất ngờ rất dễ to tiếng | Chào bình thường, hẹn nói lúc khác nếu cần |
Gặp lại nhau ở thang máy sáng hôm sau là chuyện khó tránh trong nhóm cư dân. Một cái gật đầu chào là đủ. Không cần làm như chưa có gì, cũng không cần mở lời giải quyết ngay trong thang máy chật chội.
Nếu chính mình đã lỡ gõ lời nặng trong nhóm
Không phải lúc nào cũng giữ được tay. Nếu bạn đã lỡ gửi một tin nặng lời, đừng cãi tiếp để bảo vệ tin đó. Việc nên làm là thu hồi tin nếu còn kịp, rồi khi đã nguội, gửi một tin ngắn nhận phần mình: "Tối qua em nóng quá nên nói khó nghe, em xin lỗi chị và cả nhóm. Chuyện xe đạp em đã dọn rồi."
Tin xin lỗi như vậy không làm bạn mất mặt; ngược lại, người trong nhóm thường nhớ ai là người chịu nhận trước. Nó cũng làm người kia khó tiếp tục chửi, vì không còn gì để đáp lại. Điều quan trọng là không kèm chữ "nhưng chị cũng...". Phần của người kia, nếu cần nói, để nhắn riêng hôm khác.
Sau đó, tự đặt cho mình một luật nhỏ cho lần sau, ví dụ: không bao giờ trả lời trong nhóm sau mười giờ tối, hoặc mọi tin nhắn trả lời người đang chửi mình phải nằm trong ghi chú ít nhất ba mươi phút trước khi gửi. Luật đơn giản, dễ nhớ thì mới dùng được đúng lúc nóng.
Mấy ngày sau và khi nào cần gặp chuyên gia
Khi đã giải quyết chuyện thật (dọn xe, đính chính thông tin), cứ cho nó trôi qua. Đừng quay lại nhóm sau một tuần để "nói cho ra lẽ". Nếu cần sửa gốc, sửa ở chỗ mình làm được: chủ động hỏi hàng xóm cách sắp xếp chỗ để đồ chung, hoặc đề nghị trong nhóm một quy ước nhỏ như nhắn riêng trước khi nêu tên ai trong nhóm.
Nếu những tin nhắn kiểu này cứ lặp lại nhắm vào bạn, khiến bạn hồi hộp mỗi khi điện thoại rung, mất ngủ, ngại ra khỏi nhà hay ngại đi họp phụ huynh nhiều tuần liền, đó là lúc nên nói chuyện với chuyên gia tâm lý. Nếu mỗi lần bị nói nặng bạn thấy tim đập rất nhanh, đau ngực hay khó thở lần đầu, đi khám hoặc gọi 115 để loại trừ bệnh.
Nếu chính bạn thấy mình hay bị cuốn vào những trận cãi trong nhóm chat, lần nào cũng thức khuya gõ, sáng ra lại hối hận, và đã thử nhiều cách mà không dừng được, gặp chuyên gia tâm lý cũng là một lựa chọn hợp lý. Có người cùng nhìn lại giúp mình thấy vì sao những lời trên màn hình lại kéo mình mạnh như vậy.
Câu hỏi thường gặp
Bị chửi trong nhóm chat có nên trả lời ngay không?
Không nên. Tin gõ lúc đang tức thường dài và nặng hơn nhiều so với ý mình, và nó nằm lại trong nhóm cho mọi người đọc. Hãy chờ ít nhất nửa giờ, lưu lại tin nhắn rồi mới chọn im lặng, nhắn riêng hay trả lời chung một tin ngắn.
Nên nhắn riêng hay trả lời chung trong nhóm?
Nếu có chuyện thật cần giải quyết với người đó, nhắn riêng thường tốt hơn vì bớt khán giả. Nếu trong nhóm đã có người hỏi hoặc có thông tin sai cần đính chính, trả lời chung đúng một tin ngắn rồi thôi, không nhắc lại lời chửi.
Rời nhóm chat khi bị chửi có phải là thua không?
Không. Nếu ở lại chỉ khiến bạn hồi hộp mỗi lần điện thoại rung, rời hoặc ẩn nhóm là chăm lo cho mình. Bạn có thể giữ liên lạc với người cần thiết bằng tin nhắn riêng. Nhóm chat không phải nơi mình phải chứng minh điều gì.
Người kia chửi thô tục, doạ dẫm trong nhóm thì làm gì?
Lưu ảnh chụp tin nhắn, nhắn riêng cho quản trị nhóm đề nghị nhắc nhở, và nếu có đe doạ thì báo công an xã, phường. Nếu người đó tìm tới nhà gây sự, đừng ra cửa đôi co, gọi 113. Ưu tiên an toàn của cả nhà trước khi nghĩ tới chuyện đúng sai.
Gặp người vừa chửi mình trong nhóm ở thang máy thì nên cư xử sao?
Một cái gật đầu chào là đủ. Không cần làm như chưa có chuyện gì, cũng không nên nói thẳng mặt lúc gặp bất ngờ, vì đó là lúc dễ to tiếng nhất. Nếu cần nói chuyện, hẹn một lúc khác khi cả hai đã bình tĩnh.
Làm sao để không thức khuya canh nhóm chat sau khi bị nói nặng?
Tắt thông báo nhóm trong vài giờ hoặc tới sáng, để điện thoại ở ngoài phòng ngủ, và nhờ người trong nhà nhắc nếu thấy mình cầm máy lên. Mỗi tin mới đọc lúc khuya lại làm mình nóng một lần, sáng ra đọc thì nhẹ hơn nhiều.